Archeologisch bureau- en verkennend veldonderzoek door middel van boringen Sint Sebastiaan 14 te Aardenburg (gemeente Sluis)

<p>Op 23 november 2023 is door Aeres Milieu in opdracht van Ordito een archeologisch bureau- en verkennend veldonderzoek,
door middel van boringen uitgevoerd op de locatie Sint Sebastiaanstraat 14 te Aardenburg (gemeente Sluis).
Aanleiding voor het laten uitvoeren van dit bodemonderzoek is de voorgenomen inrichting van de locatie. Men is voornemens
een vrijstaande woning te bouwen. De diepte van de toekomstige bodemverstoring is op dit moment onbekend, maar uitgaande
van een standaard funderingsdiepte zonder onderkeldering, zal de bodemverstoring tot ten minste 80 centimeter (vorstvrije
diepte) beneden maaiveld reiken.</p><p>
De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Beleidskaart van de gemeente Sluis in de zone Categorie 2 (Terrein van
archeologische waarde (vindplaatsen)). Op basis van het bestemmingsplan ‘Sluis, Parapluplan archeologie’ (2019) kent het
plangebied de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 1A’. Voor deze verwachtingszone geldt een onderzoeksplicht bij
bodemingrepen met een oppervlakte groter dan 50 m2 en dieper dan 40 cm beneden maaiveld.</p><p>
De zonering op de archeologische beleidskaart komen overeen met de dubbelbestemming zoals opgenomen in het vigerende
bestemmingsplan ‘Sluis, Parapluplan archeologie’ (2019). Indien deze onderzoeksgrenzen worden overschreden geldt een
archeologische onderzoeksplicht. Middels deze kaart heeft de gemeente aangegeven dat de locatie onderzoeksplichtig is.
Het doel van het archeologische bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel
voor de locatie. Het doel van het aansluitende verkennend booronderzoek (IVO-O verkennende fase middels grondboringen) is:</p><ol>
<li>Het aanvullen en toetsen van het in het bureauonderzoek opgestelde verwachtingsmodel.</li>
<li>Inzicht te krijgen in de vormeenheden van het landschap die van invloed zijn op de locatiekeuze in het verleden.</li>
<li>Het uitsluiten van kansarme zones en het selecteren van kansrijke zones voor de volgende vormen van onderzoek.</li>
<li>(Extra) informatie verkrijgen over bekende en/of verwachte archeologische waarden in een onderzoeksgebied (plangebied).</li></ol><p>
Dit omvat de aan- of afwezigheid, de datering, de aard/complextype, de omvang, de diepteligging, gaafheid en conservering
(mogelijk te relateren aan grondwaterpeil), locatie, uiterlijke kenmerken (artefacten en type indicatoren) en mogelijke
verstoringen van de archeologische waarden vast te stellen.<p><p>
De omgeving van het plangebied ligt in een dekzandgebied waar in het Allerød-interstadiaal een bodem (Laag van Usselo) is
ontwikkeld. Deze bodem is een potentieel archeologisch niveau. In deze laag kunnen archeologische resten uit het laatpaleolithicum
aangetroffen worden. In de omgeving van het plangebied bevindt de Usselobodem zich op maximaal 2 meter
diepte onder maaiveld en de kans bestaat dat deze in het plangebied aanwezig is. Op basis hiervan wordt er een middelhoge
verwachting toegekend voor de periode laat-paleolithicum B.</p><p>
In het Jonge Dryas is de Laag van Usselo afgedekt met een pakket Jong Dekzand II. Met name de gradiëntzones, overgangszones
van hoge dekzandgronden nabij watervoorzieningen zijn aantrekkelijk voor jagers-verzamelaars. In de directe omgeving van het
plangebied liggen meerdere waterlopen. Op basis hiervan en de landschappelijke ligging op een hoger gelegen dekzandrug
wordt er een hoge verwachting toegekend voor het mesolithicum.
Het plangebied ligt op een dekzandrug en zal voor landbouwende samenlevingen een aantrekkelijke vestigingsplaats zijn
geweest. Vindplaatsen uit de Romeinse tijd bevinden zich direct ten noorden en zuiden van het plangebied alsook verder naar
het oosten in de historische kern van Aardenburg.
Voor het plangebied geldt daarom een hoge verwachting voor nederzettingsresten uit het neolithicum, bronstijd, ijzertijd en de
Romeinse tijd en voor nederzettingsresten uit de vroege middeleeuwen en de late middeleeuwen A.</p><p>
Het plangebied ligt aan de Sint Sebastiaanstraat, in het verlengde van de Bewester Eede, ten westen van de historische kern
van Aardenburg. De straat vormde een secundaire uitvalsweg vanuit de historische kern en liep via de 1649 – 1808 polders naar
Wester Eede, in de richting van Sluis. Uit historische kaart is te zien dat het plangebied sinds medio 18e eeuw onbebouwd was.
Voor het plangebied geldt een lage verwachting voor de periode late middeleeuwen B tot en met de nieuwe tijd.</p><p>
Op basis van het uitgevoerde verkennend veldonderzoek door middel van boringen kan worden gesteld dat binnen het
plangebied sprake is van een AC-profiel. Hierdoor is de kans groot dat archeologische resten in de ondergrond kunnen worden
aangetroffen. Vanaf circa 180 centimeter onder maaiveld is de Laag van Usselo aangetroffen. Deze bestaat uit een dunne
humeuze, donkere band. Op basis hiervan blijft de in het vooronderzoek opgestelde middelhoge archeologische verwachting
voor de periode laat-paleolithicum gehandhaafd. De hoge archeologische verwachting voor laat-neolithicum – vroege
middeleeuwen wordt bijgesteld naar laag. De lage verwachting voor de periode late middeleeuwen – nieuwe tijd blijft
gehandhaafd.</p><p>
De resultaten van dit onderzoek dienen getoetst te worden door de bevoegde overheid (gemeente Sluis), die op basis van het
uitgebrachte advies een besluit zal nemen. Wij willen de opdrachtgever erop wijzen dat dit selectieadvies nog niet betekent dat
er al bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen.</p><p>
Het uitgevoerde onderzoek is verricht conform de gestelde eisen en gebruikelijke methoden. Het onderzoek is gericht op het
inzichtelijk maken van de toestand van het bodemarchief. Hiermee kan de beschadiging, dan wel vernietiging, als gevolg van
de voorgenomen verstoring van een mogelijk aanwezig bodemarchief tot een minimum worden beperkt.</p><p>
Dit rapport is in november 2023 verstuurd naar de opdrachtgever om het ter goedkeuring voor te leggen aan de bevoegde overheid
(gemeente Sluis). Hier is nooit een reactie op ontvangen. Aangezien de tweejaarstermijn is verstreken, is besloten om dit rapport in
Archis te uploaden zonder het selectiebesluit toe te voegen.</p>