แนวทางการออกแบบสถาปัตยกรรมเพื่อสุขภาวะชุมชนเมืองโดยใช้แนวคิดการออกแบบไบโอฟิลิก: กรณีศึกษา ชุมชนย่านบางลำพู

การเติบโตของเมืองใหญ่ที่มีความเจริญในทุกด้านไม่ว่าจะเป็น ด้านเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมทำให้เมืองกลายเป็นเมืองเศรษฐกิจ ผู้คนในเมืองใช้ชีวิตอย่างเร่งรีบขาดความผูกพันกับชุมชน มีความเครียดสูง ขาดการเอาใจใส่พื้นที่ในชุมชน ส่งผลให้ชุมชนทรุดโทรม ขาดปฎิสัมพันธ์กับผู้คนในละแวกบ้าน รวมถึงปัญหาทางด้านมลภาวะต่างๆ ที่ส่งผลต่อสุขภาวะของผู้คน รวมทั้งเหตุการณ์โรคระบาดที่เกิดขึ้นส่งผลให้ผู้คนเริ่มให้ความสนใจกับธรรมชาติ เกิดการย้ายถิ่นฐานออกไปเพื่อห่างไกลจากความวุ่นวายและเข้าใกล้ธรรมชาติมากขึ้น ซึ่งทางผู้วิจัยสนใจพื้นที่ชุมชนย่านบางลำพูที่มีเอกลักษณ์ที่แตกต่างไปตามแต่ละชุมชนและประสบปัญหาในเรื่องนี้เช่นกัน โดยการวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1. ศึกษารูปแบบการออกแบบไบโอฟิลิก (Biophilic Design) 2. เสนอการออกแบบสถาปัตยกรรมและชุมชนเมืองให้มีสุขภาวะที่ดีในย่านบางลำพู โดยใช้แนวคิดการออกแบบไบโอฟิลิก โดยเก็บข้อมูลจากการลงพื้นที่ศึกษาลักษณะทางกายภาพและการสัมภาษณ์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์ปัญหาผลการศึกษาพบว่า การออกแบบไบโอฟิลิกมีแนวทางการออกแบบให้เชื่อมโยงกับธรรมชาติอยู่ 3 แบบใหญ่ คือ เชื่อมโยงกับธรรมชาติทางตรง เชื่อมโยงกับธรรมชาติทางอ้อม และการออกแบบเพื่อให้ผู้คนมีประสบการณ์ในพื้นที่นั้นๆ ซึ่งการออกแบบไบโอฟิลิกมีส่วนช่วยให้สุขภาวะของผู้คนในพื้นที่นั้นดีขึ้นในหลายๆ ด้านทั้งด้านร่างกาย จิตใจ สังคม และปัญญา จากการเก็บข้อมูลจะเก็บข้อมูลและนำมาวิเคราะห์ข้อมูล จะเห็นได้ว่าในย่านบางลำพูมีปัญหาที่เกี่ยวข้องกับสุขภาวะทั้ง 4 ด้าน จึงเสนอแนวคิดการออกแบบศูนย์การเรียนรู้ชุมชนบางลำพู ซึ่งจะเป็นพื้นที่เล่าเรื่องราวของบางลำพู ที่เป็นย่านเก่าแก่ ให้ผู้คนได้เรียนรู้และอนุรักษ์วัฒนธรรมหรือเอกลักษณ์ในแต่ละชุมชนที่อยู่ในพื้นที่ อีกทั้งผสมผสานแนวคิดการออกแบบไบโอฟิลิกกับพื้นที่ย่านเมืองเก่าที่มีเอกลักษณ์เข้าด้วยกัน เพื่อให้ผู้คนได้มีสุขภาวะที่ดีขึ้น โดยเฉพาะผู้ที่อาศัยอยู่ในชุมชนและนักท่องเที่ยวที่เข้ามาในพื้นที่นี้ ซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งสามารถเป็นต้นแบบให้กับชุมชนอื่นพัฒนาต่อไปได้