นิเวศการเรียนรู้: การศึกษาปฏิสัมพันธ์ระหว่างนักเรียนกับครูที่เป็นศิษย์เก่าผ่านกิจกรรมพัฒนาศักยภาพของผู้เรียนภายในโรงเรียน: กรณีศึกษาโรงเรียนบุณฑริกวิทยาคาร จังหวัดอุบลราชธานี

งานวิจัยเรื่อง นิเวศการเรียนรู้: การศึกษาปฏิสัมพันธ์ระหว่างนักเรียนกับครูที่เป็นศิษย์เก่าผ่านกิจกรรมพัฒนาศักยภาพของผู้เรียนภายในโรงเรียน กรณีศึกษาโรงเรียนบุณฑริกวิทยาคาร จังหวัดอุบลราชธานีมีจุดมุ่งหมายเพื่อ 1) ศึกษามุมมองและประสบการณ์ของนักเรียนต่อปฏิสัมพันธ์กับครูที่เป็นศิษย์เก่า 2) ศึกษาบทบาทของครูที่เป็นศิษย์เก่าในการเชื่อมโยงอดีตและปัจจุบันเพื่อเสริมสร้างความผูกพันและความภาคภูมิใจในโรงเรียน 3) สำรวจบทบาทของสภาพแวดล้อมที่ส่งเสริมปฏิสัมพันธ์เชิงบวกระหว่างนักเรียนกับครูที่เป็นศิษย์เก่า และ 4) วิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงในพฤติกรรมและทัศนคติของนักเรียนต่อครูที่เป็นศิษย์เก่าตามระยะเวลาที่เข้าร่วมกิจกรรมพัฒนาศักยภาพภายในโรงเรียน คำถามการวิจัยสำคัญคือการปฏิสัมพันธ์ระหว่างนักเรียนกับครูที่เป็นศิษย์เก่าผ่านกิจกรรมพัฒนาศักยภาพมีลักษณะและบทบาทอย่างไรต่อการส่งเสริมศักยภาพของผู้เรียนและการก่อรูปนิเวศการเรียนรู้ในโรงเรียนการวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพ (qualitative research) โดยเก็บข้อมูลผ่านและการสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม (non-participant observation) และการสัมภาษณ์เชิงลึก (in-depth interview) ภายใต้กรอบแนวคิดรูปแบบชีวนิเวศของการพัฒนามนุษย์ (bioecological model of human development) เพื่ออธิบายความสัมพันธ์ระหว่างกระบวนการ (process) บุคคล (person) บริบท (context) และเวลา (time) ผลการวิจัยพบว่า การปฏิสัมพันธ์ระหว่างนักเรียนกับครูที่เป็นศิษย์เก่าเป็นกระบวนการเรียนรู้แบบใกล้ชิด (proximal process) ที่ช่วยพัฒนาทักษะชีวิต แรงบันดาลใจ และความมั่นใจในศักยภาพของนักเรียนผ่านบทบาททั้งในฐานะผู้ชี้แนะ แบบอย่าง และผู้สนับสนุนทางอารมณ์ของครูที่เป็นศิษย์เก่า ในขณะที่โรงเรียนทำหน้าที่เป็นบริบทที่เอื้อต่อการเรียนรู้ร่วมกันระหว่างครูที่เป็นศิษย์เก่า โดยข้อสรุปดังกล่าวบ่งชี้ว่าการบูรณาการบทบาทของครูที่เป็นศิษย์เก่าจะช่วยส่งเสริมการสร้างนิเวศการเรียนรู้ในระยะยาว รวมตลอดถึงข้อเสนอแนะต่อการพัฒนาศักยภาพผู้เรียน กล่าวคือ ควรมีการพัฒนาโครงสร้างการมีส่วนร่วมของศิษย์เก่าอย่างเป็นระบบเพื่อเสริมพลังชุมชนแห่งการเรียนรู้ภายในโรงเรียนมากยิ่งขึ้นต่อไป