FARG'ONA VILOYATI QISHLOQ AHOLISI ORASIDA ARTERIAL GIPERTENZIYA XAVF OMILLARINI ERTA ANIQLASH VA PROFILAKTIK YONDASHUVLARNI TAKOMILLASHTIRISH

Annotatsiya. Arterial gipertenziya yurak-qon tomir kasalliklari va ularning asoratlari rivojlanishida muhim o‘rin tutuvchi, keng tarqalgan surunkali kasalliklardan biridir. Ayniqsa, qishloq aholisi orasida arterial gipertenziyaning xavf omillarini erta aniqlash va ularni bartaraf etishga yo‘naltirilgan profilaktik tadbirlarni kuchaytirish dolzarb hisoblanadi. Mazkur tezisda Farg‘ona viloyatining qishloq aholisi orasida arterial gipertenziya bilan bog‘liq asosiy xavf omillari — yosh, ortiqcha tana vazni va semizlik, jismoniy faollikning pastligi, osh tuzini ortiqcha iste’mol qilish, chekish, stress hamda irsiy moyillikning ahamiyati yoritilgan. Shartli tadqiqot natijalariga ko‘ra, arterial gipertenziya 600 nafar respondentning 276 nafarida (46,0%) aniqlangan. Kasallikning uchrash chastotasi yosh ortishi bilan oshib, 60–69 yosh guruhida 72,0%ni tashkil etgan. Semizlik, jismoniy faollikning yetarli emasligi, tuz iste’molining yuqoriligi va ijobiy irsiy anamnez arterial gipertenziya bilan sezilarli bog‘liqlik ko‘rsatgan. Olingan ma’lumotlar asosida qishloq aholisi orasida arterial gipertenziyani erta aniqlash, xavf guruhlarini shakllantirish, sog‘lom turmush tarzini targ‘ib qilish va birlamchi tibbiy-sanitariya yordam darajasida profilaktik tadbirlarni kuchaytirish zarurligi asoslandi.