Transect-rapport 2009: Actualisatie van een Archeologisch Bureauonderzoek (BO) en Inventariserend Veldonderzoek (IVO), verkennende fase. Leerbroek, nabij Dorpsweg 2, Gemeente Vijfheerenlanden (UT.)

<p>In oktober 2011 is een archeologisch bureauonderzoek en verkennend booronderzoek uitgevoerd naar de – mogelijke - aanwezigheid en verwachte relatieve kwaliteit van archeologische waarden op het perceel aan de Dorpsstraat 2 te Leerbroek (Kerkhoven, 2011). Aanleiding voor het onderzoek is het plan om op het perceel een nieuwbouwwoning te realiseren. Dit onderzoek is destijds uitgevoerd conform KNA 3.2. Boom Techniek en Beheer heeft dit plan eind 2018 enigszins gewijzigd, waardoor in januari 2019 een actualisatie van het destijds uitgevoerde onderzoek nodig is. Dit is gedaan om het onderzoek naar de maatstaven van de inmiddels vigerende KNA 4.1. te brengen. Het oorspronkelijke rapport is toegevoegd als bijlage aan het einde van dit onderzoek. </p><p>Volgens het vigerende bestemmingsplan Herziening Kernen Zederik (2017) geldt bij de aanvraag van een omgevingsvergunning een archeologische onderzoeksplicht voor ingrepen die groter zijn dan 30 m² en dieper dan 30 cm -Mv. Dit betekent vooralsnog geen wijziging ten opzichte van de onderzoeksgrens zoals deze is opgemerkt in het onderzoek van 2011. </p><p>Uit het oorspronkelijke vooronderzoek van Kerkhoven (2011) blijkt dat het plangebied een hoge tot zeer hoge archeologische verwachting voor nederzettingsresten uit de Late-Middeleeuwen (1.050 – 1.500 na Chr.) en Nieuwe tijd (1.500 na Chr. – heden) heeft, vooral voor wat betreft oude woongronden in de vorm van (huis-)terpen. Het plangebied heeft verder een middelhoge verwachting op archeologische waarden vanaf het Neolithicum (5.300 – 2.000 voor Chr.). Tijdens de actualisatie van dit onderzoek blijkt dat ten westen van het plangebied, aan het Raadhuisplein, meerdere fragmenten aardewerk zijn aangetroffen die deze verwachting ondersteunen. De hoge verwachting kan daarom ook in deze actualisatie gehandhaafd blijven. </p><p>De archeologische verwachting wordt verder bevestigd door het verkennend booronderzoek (Kerkhoven, 2011), waaruit blijkt dat tot 1,5 m onder maaiveld zich ophogingslagen bevinden, waarvan de top in de bouwvoor is opgenomen. De archeologische indicatoren die hierin zijn aangetroffen, dateren het complex in de Nieuwe tijd, namelijk in de 17e – 18e eeuw. Deze datering sluit aan bij die van de historische boerderij / smederij die op het perceel staat. Oudere resten zijn niet aangetroffen. Dat wil niet zeggen dat deze niet aanwezig zijn. Zeker gezien het feit dat Leerbroek in de 12e eeuw is gesticht en het perceel in het centrum van de historische kern ligt, moet hier wel rekening mee worden gehouden. </p><p>Het zuidelijke deel van het perceel lijkt de kern te zijn van de terpvorming, gezien dat het ophogingspakket hier dikker is. Onder het ophogingspakket bevinden zich tot een diepte van 2,95 m onder maaiveld veen en crevasse-afzettingen. Hierin zijn geen archeologische indicatoren aangetroffen. Ook is in de top van de crevasse-afzettingen geen bodemvorming herkend. Binnen het traject tot 2 m –mv zijn geen stroomgordelafzettingen waargenomen.</p>