Beschermd archeologisch monument kasteel Meinerswijk, gemeente Arnhem

<p>In de winter van 2007 heeft RAAP Archeologisch Adviesbureau in opdracht van Phanos Dreef BV een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd naar de resten van het voormalige kasteel Meinerswijk te Elden in de gemeente Arnhem. Het onderzoeksgebied is tegenwoordig in gebruik als grasland en ligt ten noorden van de Meginhardweg en ten zuiden van de zomerdijk van de Rijn. Het onderzoeks- gebied heeft een oppervlakte van circa 23 ha. Het terrein van het voormalige kasteel Meinerswijk is een beschermd archeologisch monument (CMA-code 40A-041; monumentnummer 47511). Het archeologisch vooronderzoek is beperkt gebleven tot een bureauonderzoek. Aanvankelijk zou ook een veldonderzoek in de vorm van een booronderzoek en weerstandsmetingen worden uitgevoerd. Tijdens de voorbereiding van het veldwerk bleek echter dat het terrein in de Tweede Wereldoorlog gebombardeerd is. Aangezien er geen ruimingsgegevens van het terrein bekend zijn, is het onbekend of op het terrein nog explosieven in de bodem aanwezig zijn. Het veldwerk kon daarom niet worden uitgevoerd. Aangezien het onderzoek beperkt is gebleven tot een bureauonderzoek, is het niet mogelijk om de in het Plan van Aanpak (Van Kempen, 2007) geformuleerde onderzoeksvragen te beantwoorden. Op basis van geologische informatie wordt verwacht dat op het terrein bewonings- sporen vanaf de Romeinse tijd kunnen voorkomen. De oudste scherven die bij veldonderzoeken op het terrein zijn aangetroffen, dateren uit de 12e-13e eeuw. Of er in die tijd al een kasteel stond, is onbekend. Mogelijk maakte het terrein deel uit van de in 1294/1295 in de bronnen genoemde “Curtis Meynartswich”. Bekend is dat het kasteel vanaf de 15e eeuw in handen was van het geslacht Rosande. Op basis van oude kaarten en afbeeldingen was het mogelijk om een reconstructie van het kasteelterrein omstreeks 1653 en een reconstructie van de kasteelplattegrond omstreeks 1742 te maken. Het kasteel stond op het oostelijke deel van een groot omgracht terrein. Dit terrein had de vorm van een aan de noordzijde ingedeukt parallellogram. Op de westelijke helft van het kasteelterrein lag een geometrische tuin en een boomgaard, op het oostelijke deel stond het kasteel. Het kasteel had een T-vormige plattegrond. Aan de voorzijde van het kasteel lag een door een muur omgeven voorplein. Vanaf het voorplein liep een weg in zuidelijke richting naar de huidige Meginhardweg en een weg in noordwestelijke richting. Aan de huidige Meginhardweg stond een poort. Op het zuidoostelijke deel van het terrein lag een boerderij met hooibergen. Vanaf 1742 raakte het kasteel geleidelijk in verval. Steeds meer aanbouwen aan het hoofdgebouw verdwenen. Tussen 1809 en 1819 werden de resten van het kasteel omgevormd tot boerderij. De laatste resten van het kasteel werden in 1853 afgebroken. In de bodem worden de resten verwacht van de kasteelgebouwen, grachten en tuinaanleg. Tijdens eerdere archeologische onderzoeken zijn echter geen fun deringen aangetroffen. Wel werd geconstateerd dat zich met name in het oostelijke deel van het kasteelterrein veel puin in de bodem bevindt. De resten van het kasteel worden direct onder de bouwvoor verwacht. Het is onbekend in hoeverre de resten van het kasteel zijn verstoord. Het is bekend dat het terrein bij een bombardement in 1944 zwaar is beschadigd. Tevens bleek uit een onderzoek door de AWN in 1990/1991 dat de westelijke buitengracht van het kasteel volgestort was met afval/puin. Omdat er nog onduidelijkheid bestaat over de ligging en plattegrond van het kasteel wordt aanbevolen om het veldonderzoek zoals dat in het Plan van Aanpak (PvA; Van Kempen, 2007) is omschreven, alsnog uit te voeren. Het veldwerk kan alleen uitgevoerd worden als na een munitie-detectieonderzoek blijkt dat veilig gewerkt kan worden. Eventueel kan het veldwerk anders uitgevoerd worden dan in het PvA is omschreven. Bij het opsporen van munitie wordt gebruik gemaakt van geofysische apparatuur. De mogelijkheid bestaat daarom dat de resultaten van een dergelijk onderzoek bruikbaar zijn voor het archeologisch onderzoek. Afhankelijk van de resultaten van het munitie-detectieonderzoek kan het geofysisch onder zoek dat in het kader van het archeologisch veldonderzoek zou moeten worden uit gevoerd, eventueel komen te vervallen of op een andere wijze worden uitgevoerd.</p>