การศึกษาแนวทางการบริหารคนเก่งของสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี

การค้นคว้าอิสระฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณลักษณะของบุคลากรที่ถือว่าเป็น “คนเก่ง” ในบริบทของสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี (สลค.) และเพื่อเสนอแนวทางการบริหารคนเก่งอย่างเป็นระบบที่สอดคล้องกับพันธกิจเฉพาะของหน่วยงาน การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยเก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้บริหารทุกระดับหรือผู้แทนและผู้ปฏิบัติงานที่มีศักยภาพ 
รวม 15 ราย และวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหา เพื่อตีความ สังเคราะห์ และจัดกลุ่มเนื้อหาตามหมวดหมู่หลักที่สะท้อนความเข้าใจร่วมเกี่ยวกับคนเก่งและแนวทางการบริหารคนเก่งผลการวิจัยพบว่า คนเก่งของสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีไม่เพียงต้องมีความสามารถเฉพาะด้านในเชิงเทคนิค เช่น การวิเคราะห์นโยบาย การจัดทำเอกสารราชการ หรือการประสานงานระหว่างหน่วยงาน แต่ยังต้องมีคุณลักษณะด้านจริยธรรม ความรับผิดชอบ และเจตคติที่ดีต่อการทำงานเพื่อประโยชน์สาธารณะ โดยสามารถจำแนกคุณลักษณะของคนเก่งออกเป็น 6 กลุ่มหลัก ได้แก่ 
1) ความคิดเชิงระบบและความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง 2) ความแม่นยำในด้านเอกสารและการสื่อสารทางราชการ 3) ความรับผิดชอบสูงและจริยธรรมในการทำงาน 4) ทักษะในการทำงานร่วมกับผู้อื่นและประสานงานหลายฝ่าย 5) ภาวะผู้นำและความสามารถในการนำการเปลี่ยนแปลง 6) การยืนหยัดในคุณค่าของงานราชการและความซื่อสัตย์ต่อภารกิจของรัฐนอกจากนี้ ยังพบว่าแม้ สลค. จะมีบุคลากรที่มีศักยภาพสูงจำนวนหนึ่ง แต่ยังไม่มีระบบบริหารคนเก่งที่เป็นทางการหรือชัดเจน โดยเฉพาะในด้านการระบุคนเก่ง การสรรหาและคัดเลือก
เชิงพฤติกรรม การพัฒนาอย่างมีเป้าหมาย และการธำรงรักษาบุคลากรที่มีคุณค่าไว้ในระยะยาว 
ผู้ให้ข้อมูลเสนอแนวทางสำคัญในการพัฒนาระบบบริหารคนเก่ง เช่น การจัดตั้ง “คณะกรรมการบริหารคนเก่ง” ในระดับหน่วยงาน การกำหนดเกณฑ์คุณลักษณะร่วมที่เชื่อมโยงกับภารกิจของแต่ละกอง การใช้เครื่องมือประเมินที่มีความหลากหลาย เช่น 360 - degree feedback หรือ Competency - based assessment การออกแบบเส้นทางความก้าวหน้าที่รองรับทั้งสายบริหารและสายผู้เชี่ยวชาญ และการวางระบบเพื่อให้บุคลากรสามารถเติบโตอย่างเป็นธรรมและโปร่งใสข้อเสนอของงานวิจัยนี้มุ่งวางรากฐานของระบบการบริหารคนเก่ง (Talent Management) ภายในสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ให้มีความสอดคล้องกับลักษณะภารกิจเชิงนโยบายของหน่วยงาน โดยตั้งอยู่บนหลักการของความเหมาะสมตามบริบท ความเป็นธรรม และความยั่งยืน 
ทั้งในมิติของทุนมนุษย์ องค์ความรู้ และวัฒนธรรมองค์กร ระบบดังกล่าวควรมีความยืดหยุ่นเพียงพอในการรองรับความหลากหลายของบุคลากร และสามารถรักษาบุคลากรที่มีศักยภาพซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของหน่วยงานไว้ได้อย่างต่อเนื่อง โดยไม่จำกัดเพียงการยกย่องกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง แต่เน้นการสร้างวัฒนธรรมการทำงานที่ส่งเสริมความเป็นเลิศทางวิชาชีพ ควบคู่กับการพัฒนาคนดี คนเก่ง เพื่อรองรับภารกิจของรัฐอย่างมีประสิทธิภาพในระยะยาว