Daniëlsweert te Grevenbicht gemeente Sittard-Geleen

<p>Tijdens het verwijderen van de dekgrond in plangebied Trierveld/Koeweide te Grevenbicht zijn in het najaar van 2016 diverse archeologische sporen aangetroffen. • In augustus 2016 werden fundamenten aangetroffen van een gebouw dat in verband gebracht kan worden met de oude pachthoeve Daniëlsweert. In overleg met de opdrachtgever (Consortium Gensmaas) en de RCE is besloten de aangetroffen muurrestanten nader te onderzoeken door middel van een laagdrempelig onderzoek (Archeologische begeleiding conform protocol Opgraven). Doel van dit onderzoek was de aangetroffen fundamenten te vervolledigen en voor zover mogelijk inzicht te verkrijgen in de verschillende bouwfasen, gaafheid en het verval van de hoeve. • In november 2016 werden ten westen van de blootgelegde fundamenten, diverse houten palen aangetroffen in de top van het grind. Na overleg werd besloten de palen in te meten en de landschappelijke context te bepalen.</p><p>De pachthoeve Daniëlsweert duikt in de historische bronnen op vanaf de tweede helft van de 17e eeuw. Tot in het midden van de 19e eeuw wordt het hoevecomplex gekenmerkt door 2 gebouwen die haaks op elkaar zijn geplaatst. Uit de projectie van de aangetroffen sporen op de kadastrale minuut van 1832 blijkt het westelijke noord-zuid georiënteerde gebouw, waar zich ook het woongedeelte bevond, grotendeels uitgebroken tijdens de graafwerkzaamheden.</p><p>De fundamenten van het zuidelijke west-oost georiënteerde bedrijfsgebouw zijn beter bewaard gebleven. In dit gebouw zijn diverse bouwfasen te herkennen. • De oudste fase betreft een 2 schepig gebouw met een breedte van ca. 9 m en een lengte van minimum 14 m. • Vervolgens wordt het gebouw in oostelijke richting uitgebreid. Omstreeks het begin van de 19e eeuw heeft dit gebouw een lengte van ruim 28 m en een breedte van ca. 9 m. • In de tweede helft van de 19e eeuw wordt het gebouw verder in oostelijke richting uitgebreid. Behalve de grotere lengte lijkt ook een verbreding van het gebouw te hebben plaatsgevonden.</p><p>De ontwikkeling van het gebouw volgt de algemene ontwikkeling van boerderijen in Limburg. Toenemende welvaart stimuleerde tot vergroting van het bedrijfsgebouw. Doordat een gebouw wegens de overspanning veelal zijn maximale breedte had bereikt, kon een uitbreiding alleen in de lengte plaatsvinden. Een eindeloze uitbreiding is echter een verspilling van tijd en werkkracht. Door de toepassing van een andere overkappingstechniek kon ook een verbreding van het gebouw plaatsvinden.</p><p>Bovendien werden om niet al te grote afstanden tussen de diverse bedrijfsgebouwen te creëren nieuwe uitbreidingen gerangschikt rondom een binnenplaats. Uit historische kaarten valt op te maken dat in de loop van de 2e helft van de 19e eeuw een groot L-vormig gebouw wordt opgericht waardoor het hoevecomplex bijna tot een gesloten hoeve is uitgegroeid. Van dit gebouw zijn echter geen restanten meer aangetroffen.</p><p>In het begin van de 20e eeuw raakt de hoeve langzaam in verval. Het vervallen complex werd in de Tweede Wereldoorlog bij beschietingen vernietigd waarna de laatste restanten rond het midden van de 20e eeuw gesloopt werden.</p><p>De twee rijen van houten palen die zijn aangetroffen op ca. 450 m ten westen van de fundamenten, kunnen in verband gebracht worden met oeverbeschoeiing en batten uit de Nieuwe Tijd. Aangezien Daniëlsweert in een buitenbocht van de Maas lag, was het zeer belangrijk beschermingsconstructies aan te brengen om erosie en afkalving tegen te gaan.</p>