Archeologisch onderzoek langs de N381, locatie Tjongerdal-Noord te Donkerbroek

<p>Conclusie<br>In de periode juli van 2014 is in opdracht van MNO Vervat Noord een archeologische begeleiding uitgevoerd in het plangebied N381 Tjongerdal-Noord. Het onderzoek diende inzicht te geven in eventuele aan- of afwezigheid van archeologische vindplaatsen en/of depotvondsten en de waarde ervan. Het onderzoek is uitgevoerd op delen waar ontgravingen zullen plaatsvinden ten behoeve van nieuwe watergangen.</p><p>Het plangebied is gesitueerd in een gebied waar het erosiedal van de Tjonger zich van het noordoosten naar het zuidwesten heeft ingesneden in het keileemplateau. Het fossiel pleistocene erosiedal dat is opgevuld met fluvioperiglaciale afzettingen en veen, behoort toe aan een nu verdwenen bovenloop van de Tjonger. Op de overgang van het dal naar de hoger gelegen randen van het keileemplateau en op dekzandopduikingen in het beekdal werden steentijdvindplaatsen verwacht. In de veenlagen binnen het beekdal werden daarnaast nog depotvondsten in de vorm van onder andere rituele deposities of afvaldumps verwacht.</p><p>Tijdens het onderzoek is geconcludeerd dat meanders van de Tjonger binnen het plangebied liggen. In de meanders zijn veenrestanten bewaard gebleven op fluvioperiglaciale afzetting. In de rest van het plangebied buiten de meanders bestaat de bodemopbouw uit een bouwvoor op dekzand op keileem. Daar waar het dekzand ontbreekt, ligt de bouwvoor direct op het keileem. In het dekzand is geen podzolering waargenomen. De overgang van het erosiedal naar het keileemplateau is alleen zichtbaar in het noordwesten van het plangebied. In het zuidoosten ligt de overgang van het erosiedal naar het keileemplateau buiten het plangebied.</p><p>Archeologisch gezien lijkt het erosiedal, gezien de aanwezigheid van lemige lagen, te nat en moerasachtig te zijn geweest om kansrijk te zijn voor het aantreffen van archeologische resten in de vorm van jachtkampen of nederzettingsresten of ontginningsnederzettingen. De overgang van het erosiedal naar het keileemplateau zoals vastgesteld in het noordwesten van het plangebied en de dekzandopduiking in het centrale deel van het plangebied (werkput 69, 70, 96 en 97) zijn waarschijnlijk in het verleden wel een gunstige locaties geweest voor jagers en verzamelaars. Tijdens het veldonderzoek zijn hiervoor echter geen aanwijzingen aangetroffen.</p><p>Er is in het plangebied geen sprake van een vindplaats. Tijdens het veldonderzoek zijn geen sporen dan wel structuren of vondstdepots waargenomen die duiden op de aanwezigheid van een archeologische vindplaats Het ontbreken van relevant vondstmateriaal en sporen in het erosiedal en op de rand ervan, duidt op de afwezigheid van vindplaatsen in het plangebied. Dat eventuele vindplaatsen door intensief ploegen of het afgraven van veen zijn verstoord, lijkt onwaarschijnlijk aangezien dan (grote hoeveelheden) vondsten waren aangetroffen.</p><p>De vuurstenen artefacten die in een eerder stadium in de nabijheid van werkput 68, 69, 95 en 96 (bijlage 1 en 2) door amateurarcheologen verzameld zijn, deed vermoeden dat binnen het plangebied een vuursteenvindplaats zou kunnen liggen. De vondsten zijn verzameld op een dekzandopduiking in de nabijheid van het Tjongerdal wat over het algemeen een zeer geschikte locatie is voor steentijdbewoning. Tijdens de archeologische begeleiding zijn echter geen vondsten of sporen waargenomen die duiden op een vuursteenvindplaats binnen het plangebied. Mogelijk zijn de vondsten buiten de locatie van de onderhavige archeologische begeleiding aangetroffen. Een andere mogelijkheid is dat door intensief ploegen de vondsten naar het westen zijn verplaatst, wat verklaart dat de vuursteenvondsten in de nabijheid van de werkputten 68, 69, 95 en 96 zijn verzameld. Op de noordkant van het perceel zijn eveneens vuurstenen artefacten verzameld. Het is dus goed mogelijk dat de vuursteenvindplaats zich meer aan de noordkant van de dekzandopduiking bevindt. Deze locatie valt echter buiten het kader van de N381.</p>