Plangebied Ontwikkeling Spoorzone, Graan voor Visch Zuid en Stationskwartier te Hoofddorp, gemeente Haarlemmermeer.

In opdracht van de gemeente Haarlemmermeer heeft RAAP in januari 2025 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Ontwikkeling Spoorzone, Graan voor Visch Zuid en Stationskwartier te Hoofddorp in de gemeente Haarlemmermeer. Het onderzoek vond plaats ter voorbereiding op een stedenbouwkundige uitwerking van de ontwikkelvisie. Op basis van de gespecificeerde archeologische verwachting, kan worden geconcludeerd dat in het onderzoeksgebied een lage verwachting geldt voor de aanwezigheid van waardevolle, intacte archeologische resten. Het betreft bovendien resten die slechts kunnen worden opgespoord met een hoge onderzoeksintensiteit en dus tegen zeer hoge kosten, terwijl ook dan niet zeker is of er voldoende wordt opgespoord. Meer specifiek zijn de volgende bevindingen van belang: • In het gehele onderzoeksgebied kunnen zich vanaf 6,72 tot 7,55 m -mv resten bevinden van tijdelijke kampementen van jager-verzamelaars uit de oude en midden steentijd. De kans op het aantreffen van deze resten is klein en met de gebruikelijke middelen zijn ze, zeker op deze diepte, niet goed opspoorbaar. • Vlak onder de oppervlakte bevinden zich resten van een landschap van getijdengeulen dat is gevormd onder invloed van de rijzende zeespiegel. In de nieuwe steentijd is dit landschap tijdens een stilstandsfase in de vorming ervan waarschijnlijk bewoonbaar geweest. Uit onderzoek in het recente verleden blijkt echter dat dit landschap feitelijk niet is bewoond. • In de periode van de nieuwe steentijd tot het moment dat het gebied in de middeleeuwen werd ontgonnen, was sprake van een onbewoonbare situatie. Aanvankelijk vormde zich veen in een drassig milieu. Tijdens de ontginning kan het veengebied bewoond zijn geweest, maar sporen daarvan zijn als gevolg van de latere ontwikkelingen niet meer in context te verwachten. • Als gevolg van de ontginning en later de turfwinning ontstonden binnenmeren. De kans op het aantreffen van resten uit de periode dat het plangebied voornamelijk in water gelegen was, betreft overblijfselen van schepen en visserijactiviteiten. De kans op het aantreffen hiervan is laag, evenals de opspoorbaarheid van dergelijke resten. • Door het plangebied loop de Geniedijk, onderdeel van de Stelling van Amsterdam, die UNESCO-erfgoed is. Op basis van de resultaten van dit bureauonderzoek wordt voor de ingrepen binnen het onderzoeksgebied aanbevolen om verder geen archeologisch veldonderzoek te laten uitvoeren zolang er maar geen ingrepen plaatsvinden ter plaatse van de Geniedijk en zolang de ingrepen in de bodem ondieper zijn dan 6 m -mv. Wanneer dergelijke ingrepen wél plaatsvinden zal vervolgonderzoek nodig zijn. Bij ingrepen dieper dan 6 m wordt een verkennend booronderzoek aanbevolen om te bepalen hoe diep de top van het dekzandlandschap ligt en of deze top nog intact is. Zo kan worden beoordeeld waar nog sprake kan zijn van een archeologische verwachting voor de resten van tijdelijke kampementen van jager-verzamelaars en of deze door de geplande ingrepen ook worden bedreigd. Bij ingrepen aan de Geniedijk wordt aanbevolen om ter plaatse van de ingrepen in ieder geval een proefsleuvenonderzoek uit te laten voeren teneinde te bepalen in hoeverre de opbouw van de dijk nog intact is en of deze behoudenswaardig is Op basis van de bevindingen van dit onderzoek neemt de gemeente Haarlemmermeer een besluit. Indien bij de uitvoering van de werkzaamheden onverwacht archeologische resten worden aangetroffen, men spreekt dan van ‘toevalsvondsten’, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende vondsten bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS). Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Haarlemmermeer, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.