Archeologisch bureau- en inventariserend veldonderzoek, verkennende fase, door middel van boringen Baarleseweg 77 te Alphen (Gemeente Alphen-Chaam) AM24118

<p>In april – juni 2024 is door Aeres Milieu een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek uitgevoerd aan de
Baarleseweg 77 te Alphen (gemeente Alphen-Chaam).</p><p>
De aanleiding voor het laten uitvoeren van dit archeologisch onderzoek betreft de (her)ontwikkeling van een bedrijventerrein.
In het centrale deel wordt de huidige bedrijfsloods gesloopt en een nieuw kantoorpand gebouwd met parkeergelegenheden. De
diepte van de toekomstige bodemverstoring is op dit moment niet exact bekend. Op basis van de aangeleverde bouwtekeningen
is sprake van een funderingsdiepte van circa 0,77 meter beneden maaiveld. De verwachting is dan ook dat bij het uitgraven van
de bouwputten, ten behoeve van de voorgenomen nieuwbouw, de bodem tot in het archeologische niveau verstoord zal worden
en eventueel aanwezige archeologische waarden daardoor verloren zullen gaan. De onderzoekslocatie ligt volgens de
Archeologische Beleidskaart van de gemeente Alphen-Chaam in Beleidscategorie 3 (hoge kans op vindplaatsen). Voor deze
verwachtingszone geldt een onderzoeksplicht bij bodemingrepen met een oppervlakte groter dan 500 m2 en dieper dan 40 cm
beneden maaiveld. Binnen het Paraplubestemmingsplan Alphen-Chaam (geldt de bestemming Waarde – Archeologie 3b. Voor
deze zone geldt dezelfde ondergrens.</p><p>
Het plangebied ligt relatief hoog op een dekzandplateau. Ten zuiden van het plangebied bevindt zich een hoge dekzandrug. Op
circa 550 ten noordoosten van het plangebied ligt een dalvormige laagte gevormd door de rivier de Lei. Het plangebied heeft
een middelhoge verwachting voor vindplaatsen uit het laat-paleolithicum tot en met het mesolithicum. De ligging van het
plangebied op een goed ontwaterd dekzandplateau met een eerdlaag zal voor latere landbouwende samenlevingen een
aantrekkelijke vestigingsplaats zijn geweest. In de directe omgeving zijn meerdere vindplaatsen uit de ijzertijd en de Romeinse
tijd aangetroffen. Het gaat hier om zowel nederzettingsresten als losse vondsten. Ook zijn er vondsten uit de vroege
middeleeuwen waargenomen. Voor het plangebied geldt een hoge verwachting voor nederzettingsresten uit de periode
neolithicum tot en met de vroege middeleeuwen.</p><p>
Het plangebied ligt aan de Baarleseweg. Deze weg vormde de verbinding tussen Baarle-Nassau en Alphen. Uit bestudering van
historische kaarten blijkt dat in het zuidwesten van het plangebied een gebouw staat ingetekend. Het gebouw is verdwenen op
de kaart uit 1962. Ten zuidoosten van het plangebied liep de oude spoorlijn van het Bels Lijntje. In 1986 is dit spoor verwijderd.
Het plangebied is tussen 1962 en 1980 onbebouwd en in gebruik als bouwland. Na 1980 wordt het plangebied onderdeel van
een bedrijventerrein. Op basis van deze gegevens geldt voor het plangebied een middelhoge verwachting voor de periode late
middeleeuwen en nieuwe tijd.</p><p>
Op basis van het uitgevoerd verkennend veldonderzoek middels boringen kan worden gesteld dat de bodemopbouw in een groot
deel van het plangebied bestaat uit (deels) intacte enkeerdgronden. Hierdoor is de kans groot dat archeologische resten in de
ondergrond kunnen worden aangetroffen. De in het vooronderzoek opgestelde archeologische verwachting (middelhoog voor
laat-paleolithicum – mesolithicum en (middel)hoog voor neolithicum - nieuwe tijd) blijft dan ook gehandhaafd.</p><p>
De graafwerkzaamheden bij de voorgenomen planontwikkeling kunnen een negatieve impact hebben op het verwachte
aanwezige archeologische niveau. Op basis van de bodemkundige gesteldheid kunnen onder de humushoudende bovengrond
(vanaf 55 centimeter beneden maaiveld) archeologische resten aanwezig zijn.</p><p>
Wanneer er graafwerkzaamheden gaan plaatsvinden, dan kunnen eventueel aanwezige archeologische resten verloren gaan. Op
basis hiervan wordt voor het plangebied een vervolgonderzoek geadviseerd indien dieper dan 30 centimeter beneden maaiveld
wordt verstoord (een buffer van 25 centimeter in acht nemend). Dit vervolgonderzoek vindt bij voorkeur plaats in de vorm van
een proefsleuvenonderzoek. Hiervoor dient voorafgaand een Programma van Eisen (PvE) ter toetsing te worden voorgelegd te
worden aan de bevoegde overheid (gemeente Alphen-Chaam).
Dit vervolgonderzoek zal voornamelijk dienen plaats te vinden buiten de huidige verstoring (huidige bebouwing) en ter plaatse
van de zones waar nieuwe verstoringen gaan plaatsvinden (nieuwbouw en aanleg parkeerplaatsen).</p><p>
Ter plaatse van de huidige en recent gesloopte bebouwing (funderingsdiepte minimaal 75 centimeter -mv en plaatselijk tot 300
centimeter -mv) zal het bodemprofiel grotendeels verstoord zijn geraakt. De kans wordt klein geacht dat onder deze verstoring
nog intacte archeologische resten aanwezig zouden zijn. Een archeologische begeleiding van de ondergrondse sloop wordt om
die reden niet nodig geacht, tenzij tijdens het proefsleuvenonderzoek op een dieper niveau een vindplaats wordt aangetroffen.</p>