Plangebied Blekersveld te Overveen, gemeente Bloemendaal ; archeologisch vooronderzoek: een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek)

<p>In opdracht van de gemeente Bloemendaal heeft RAAP in november-december 2020 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied Blekersveld te Overveen in de gemeente Bloemendaal. Het onderzoek vond plaats in het kader van een voorgenomen bestemmingsplanwijzing. De plannen bestaan uit de nieuwbouw van in eerste instantie 60 tijdelijke woningen en over 15 jaar permanente woningen. De exacte diepte van de voorgenomen graafwerkzaamheden is nog onbekend, maar er worden wel funderingspalen geplaatst. Het plangebied heeft een grootte van 6.425 m2. Het te<br>bebouwen oppervlak bedraagt circa 1.000 m2.</p><p>Volgens de geomorfologische kaart ligt het plangebied in een ingesloten strandvlakte. Op basis van de gaande paleogeografische reconstructies lag het plangebied rond 2.750 voor Chr. echter in een zone met relatief lage duinen. Archeologische waarnemingen uit de directe nabijheid van het plangebied ondersteunen deze verwachting, aangezien circa 130 m ten noordwesten van het plangebied een zuidwest-noordoost lopende zandopduiking aanwezig was met een breedte van circa 40 m en een top rond 0,45 m –NAP. In de humeuze top werden ploegsporen met een vuursteenfragment aangetroffen. Daarnaast werden 11 paalsporen aangetroffen, die mogelijk deel uitmaakten van een graf uit de bronstijd. Enkele boringen die in het plangebied zijn uitgevoerd ondersteunen de verwachting dat<br>duinafzettingen in het plangebied aanwezig zijn.</p><p>Voor het plangebied en de top van de oude duinafzettingen bestond een middelhoge-hogearcheologische verwachting vanaf het laat neolithicum-bronstijd. Bewoning en akkerbouw zal op hoger gelegen plaatsen in het landschap hebben plaatsgevonden en hierbij lijkt op basis van archeologische waarnemingen voornamelijk de zone aan de rand van strandwallen richting de strandvlaktes interessant te zijn geweest (mede op basis van de aanwezigheid van hogere locaties en de aanwezigheid van water).</p><p>Op basis van historisch kaartmateriaal bestond een lage archeologische verwachting voor de nieuwe tijd.</p><p>Op basis van de verkennende archeologische boringen kan worden gesteld dat de bodemopbouw in het plangebied tot relatief diep onder het maaiveld is verstoord (op 4 boorlocaties tot 125-195 cm –mv, op 1 boorlocatie tot 240 cm –mv). Hierbij is de natuurlijke bovengrond (waarschijnlijk deels klei en veen) verstoord. Tot de gestelde dieptes zijn geen in situ archeologische resten meer te verwachten. In de meeste boringen is onder de verstoorde lagen een pakket Hollandveen aanwezig. In het veenpakket zijn geen veraarde niveaus waargenomen. Aangezien het veen gepaard gaat met een relatief lage archeologische verwachting voor bewoning en andere sporen van intensief landgebruik, zoals landbouw, en boven het veen geen intacte potentiële archeologische niveaus zijn waargenomen kan de archeologische verwachting voor de ijzertijd en later naar laag worden bijgesteld.</p><p>In het plangebied zijn, boven (inter)getijdenafzettingen en strandafzettingen, Oude Duinafzettingen aanwezig. Na een periode dat getijdengeulen in de strandvlakte actief zijn geweest, is de strandvlakte overstoven. De Oude Duinafzettingen hebben een (goeddeels) intact bodemprofiel en worden afgedekt door veen. Hoewel de duinafzettingen in het plangebied (vanaf 210-230 cm –mv/1,5-1,65 m –NAP) minder hoog opduiken dan ten westen hiervan (vanaf 0,55-0,75 m –NAP), heeft de top van deze afzettingen in het westen van het plangebied een ontkalkte en/of humeuze top, waarin/waarop in 2 boringen A-horizonten zijn gevormd. Dit zijn mogelijke akkerlagen. De top van het oud duin in het oosten van het plangebied ligt lager (vanaf 225-262 cm –mv/1,85-2 m –NAP) en is niet ontkalkt en niet humeus. Op basis van deze resultaten dient de middelhoge-hoge archeologische verwachting voor de bronstijd en mogelijk het laat neolithicum te worden gehandhaafd. Hoewel het landschap in deze periode waarschijnlijk ‘natter’ is geweest in het oostelijk deel van het plangebied, bestaat deze verwachting ook voor deze zone.</p><p>Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische sporen en resten in de top van Oude Duinafzettingen aanwezig zijn. Daarom wordt geadviseerd om (rekening houdend met een buffer) toekomstige bodemingrepen in het plangebied tot circa 180 cm – mv/1,2 m –NAP te beperken.</p>