Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek (BO-IVO-O) Havenkade 42, Elburg

Op basis van het bureauonderzoek was uitgegaan van een lage verwachting voor de periode Paleolithicum tot het Neolithicum. De ligging in een dekzandvlakte vormde geen ideale vestigingslocatie voor jagers-verzamelaars. Op basis van onderzoek uitgevoerd binnen de stad Elburg werd verwacht dat de top van het dekzand verspoeld zou zijn door de invloed van de Zuiderzee en dat het afdekkende veenpakket eveneens zou zijn weggeslagen. Op basis van het booronderzoek moet dit beeld worden bijgesteld. Onder de Zuiderzeeafzettingen resteert een veenlaag waarvan de top waarschijnlijk is weggeslagen door de invloed van de Zuiderzee. De top van het dekzand is iets siltig en grijs van kleur, er is geen bodemvorming waargenomen. Het gebied is in het verleden te nat geweest voor de vorming van een podzolbodem. Ook voor de periode vanaf de introductie van de landbouw (vanaf het Neolithicum) is voor het plangebied een lage archeologische verwachting afgegeven. Het gebied was lange tijd te nat voor bewoning gezien de ligging in een groot veengebied. Het plangebied ligt na de bedijking in de uiterwaarden buiten de stad Elburg en vanaf het ontstaan van de Zuiderzee in de Late Middeleeuwen binnen de directe invloedssfeer van de (voormalige) Zuiderzee. Uit historisch kaartmateriaal blijkt dat het gebied in gebruik is geweest als hooiland, pas in de tweede helft van de 20e-eeuw is het gebied bebouwd geraakt. De top van de Zuiderzeeafzettingen is binnen het plangebied aangetroffen onder de bestrating van het plangebied. Aan de oostzijde grenst het plangebied aan de dijk die Elburg tegen de Zuiderzee moest beschermen tot de aanleg van de Afsluitdijk. Deze dijk is bij het uitbreiden van de vesting aan het eind van de 16e eeuw aangelegd. Op basis van het bureauonderzoek werden resten van (de voet van) deze dijk verwacht in de oostelijke helft van het plangebied. Boring 1 laat zien dat er onder het cunetzand vanaf 66 cm beneden maaiveld sprake is van een aantal ophooglagen tot 120 cm beneden maaiveld (0,76 m NAP). In de onderste ophooglaag is een spikkel baksteen aangetroffen. Het is mogelijk dat deze ophooglagen behoren tot het dijklichaam. Gezien de vele ingrepen in het plangebied vanaf de jaren ’60 van de afgelopen eeuw is dit echter niet met zekerheid vast te stellen. Egalisatie van het terrein voorafgaand aan de bouw van de woningen behoort ook tot de mogelijkheden. Aangezien de bodem in boring 2 verstoord was tot in de Zuiderzeeafzettingen is de begrenzing van deze ophooglagen niet duidelijk uit de boringen naar voren gekomen. Het is waarschijnlijk dat eventuele resten van de dijk verstoord zijn bij de bouw van de woningen langs de J.P. Broekhovenstraat. In boring 7 zijn resten van ophooglagen aangetroffen die te relateren zijn aan de relatief jonge dijk langs de Havenkade.