Transect-rapport 1303: Een archeologische definitieve opgraving (DO). Katwijk, Industrieweg, gemeente Katwijk (ZH).

<p>In november-december 2015 is een Definitief Archeologisch Onderzoek (DO) uitgevoerd op de locatie Katwijk - Industrieweg, ter plaatse van het transformatorstation (gemeente Katwijk). De aanleiding hiervoor is de aanleg van een nieuw schakelstation op deze locatie waarbij grond geroerd zal worden tot op archeologisch gezien interessant niveau. Het plangebied bevindt zich in een woonwijk op de kruising van de Koningin Julianalaan en de Industrieweg. De geplande werkzaamheden zullen een roering van de bodem met zich meebrengen van circa 700 m² tot op een diepte van maximaal 2 m –Mv, hetgeen binnen het vigerende beleidskader archeologisch onderzoek verplicht stelt (Waarde – Archeologisch verwachtingsgebied specifieke vorm van waarde 1: kleiner dan 100 m² en/of dieper dan 30 cm –Mv). </p><p>Uit eerder uitgevoerd proefsleuvenonderzoek door RAAP b.v. is naar voren gekomen dat zich behoudenswaardige Romeinse (nederzettings)resten bevonden binnen het plangebied. Omdat deze resten verstoord zullen worden door de voorgenomen plannen van Reddyn, werd een archeologische opgraving verplicht gesteld door het bevoegd gezag. Het doel van dit onderzoek was dan ook het veiligstellen van de archeologische waarden binnen het plangebied. </p><p>Resultaten Het onderzoek heeft rond de 200 sporen opgeleverd, voornamelijk ploegsporen, paalsporen en -kuilen, greppels en kuilen. Daarnaast is er een waterput, een inhumatiegraf en een dubbeldierengraf gevonden. In totaal zijn er 1951 vondsten gedaan. De aangetroffen vondstcategorieën bestaan uit aardewerk, bouwmaterialen, natuursteen, metaal, leer, pleisterwerk, menselijk en dierlijk botmateriaal en hout. Het merendeel van het materiaal is op basis van type, context en stratigrafie gedateerd in de Romeinse tijd, tussen de 1e en 3e eeuw na Chr. Daarnaast is er een kleine hoeveelheid post-Romeins materiaal aangetroffen die samenhangt met de middeleeuwse akkerpakketten waartoe ook de ploegsporen behoren. </p><p>Het onderzochte terrein had een nederzettingsfunctie, maar er zijn geen sporen van een huis aangetroffen. Daarom is het geïnterpreteerd als de rand van de nederzetting op basis van de sporen en het karakter van de vondsten, mogelijk de rand van de vicus behorend tot castellum LugdunumBatavorum. Het betreft een vrij sterk geromaniseerde context op basis van het vondstmateriaal, maar ook inheemse gebruiken en rituelen speelden nog een rol, getuige het inhumatiegraf van een man en het dubbele dierengraf met een muildier en hond. Ook de landschappelijke ligging, zowel in natuurlijk als in cultureel opzicht, lijken de interpretatie van de site verder te ondersteunen. Cultureel gezien is het gelegen in de buurt van de limes-weg en de castella van Katwijk en Valkenburg, in de grensregio van het Romeinse Rijk waar de inheemse en Romeinse bevolking naast elkaar leefden en in sommige gevallen, zoals in Katwijk, waarschijnlijk vrij intensief contact onderhielden. In landschappelijk zin bevindt het terrein zich op een hellend vlak richting een in de Romeinse tijd nog actieve zijgeul van de Oude Rijn. De voorkeur voor bewoning ging uit naar hoger (en droger) gelegen delen, maar ook de lager gelegen delen waren zeker in gebruik. Katwijk–Transformatorstation Industrieweg is een opvallende casus voor de studie van Romanisatie in zuidelijk Nederland, niet alleen door de ligging maar ook door de afwijkende verhoudingen binnen het aardewerkspectrum, waardoor het tussen Romeins en inheems in lijkt te vallen, en de vondst van een inhumatiegraf in een nederzettingscontext. Het toont dat de scheiding tussen Romeins en inheems fluïde is en dat zelfs in sterk geromaniseerde contexten mensen nog steeds deels vasthielden aan hun inheemse gebruiken.</p>