Opgraving Erf 8 in het tracé van de N18 Nieuwe Twenteroute tussen Groenlo en Enschede Sporen uit de Laat-Romeinse tijd en de Nieuwe Tijd aan de Kerkweg te Haaksbergen, gemeente Haaksbergen, provincie Overijssel

<p>In opdracht van Rijkswaterstaat Oost-Nederland heeft Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie in 2016 en 2017 op negen locaties archeologische opgravingen uitgevoerd in het noordelijk deel van het tracé van de inmiddels nieuw aangelegde N18, de Nieuwe Twenteroute, tussen Varsseveld en Enschede. Daarnaast heeft een archeologische begeleiding van specifieke tracédelen plaatsgevonden. De in dit rapport besproken locatie betreft de opgraving van Erf 8 aan de Kerkweg, gemeente Haaksbergen in de provincie Overijssel. Vanwege het geringe aantal archeologische sporen is het terrein niet volledig vlakdekkend opgegraven. De aangetroffen antropogene sporen concentreren zich in de oostelijke werkputten 1 tot en met 4. Er zijn tijdens het onderzoek vier structuren herkend. Het gaat om een deel van een bijgebouw of schuur in werkput 2 en drie greppelstructuren. Een datering van de aangetroffen structuren is op basis van vondstmateriaal niet mogelijk omdat dat ontbreekt. Op basis van de 14C-datering dateert de gebouwplattegrond uit de Laat-Romeinse tijd. De plattegrond kan worden gerekend tot het type Ede D. Voor het grote paraboolduin ten noorden van de Buurserbeek waar op de zuidelijke uitloper in het buurschap Brammelo vindplaats Erf 8 ligt, is enige archeologische informatie voor de noordelijke arm bekend. Het hele paraboolduin tekent zich tot in recente tijd fraai in het landschap af. Het gaat allereerst om de vindplaats Brammelo-Rietmolenweg, gelegen ten westen van N18-Vindplaats 4 (waar tijdens de N18-opgraving alleen sporen uit de Late Bronstijd zijn aangetroffen). Aan de Rietmolenweg is, naast een kuil uit de Late Bronstijd die er dus op wijst dat bewoning in die periode op meerdere plaatsen op de dekzandrug aanwezig was, een waterput uit de Vroege Middeleeuwen aangetroffen waarin zich een pot met een Wackelbodem (Hessens-Schortens-aardewerk, 7e-8e eeuw) bevond, alsmede scherven van een reliëfbandamfoor (ca. 800 na Chr.). Dit duidt dus op bewoning tegen het einde van de Vroege Middeleeuwen, midden onder het latere cultuurdek ter plaatse. Op basis van historische bronnen kan Brammelo-Rietbroekweg vooralsnog niet worden gekoppeld aan ten noorden aan de rand van de es gelegen erf Groot Swerink. Wel lijkt uit het bronnenmateriaal te kunnen worden afgeleid dat ook bij zuidelijke en oostelijke delen van het paraboolduin, aan de lager gelegen randen van het esdek in de Late Middeleeuwen al verschillende erven lagen waarvan wordt aangenomen dat ze in de 12e of 13e eeuw zijn gesticht. Vaak zijn dit type erven in de noordoostelijke Achterhoek ook nog wel verplaatst en deels vanaf de 14e eeuw omgracht geweest.<br>Dit beeld van verplaatsing van erven uit ruwweg de 7e-9e eeuw van het (hoge) midden onder de latere es naar de (lager gelegen) randen van de (latere?) es in de periode daarna lijkt daarmee voor de vindplaats Erf 8 te worden onderschreven. Voor overeenkomstige bevindingen met betrekking tot de locatie van de vroegmiddeleeuwse bewoning wordt verwezen naar de rapporten over de N18-vindplaatsen ten westen van Eibergen: Vindplaats 5 (Eibergen-Leugemorsweg), Vindplaats 6 (Eibergen-Borculoseweg) en Vindplaats 14 (Eibergen-Hupselse Dwarsweg).</p>