Archeologisch bureau- en inventariserend veldonderzoek, verkennende fase, door middel van boringen Gildeland – Verburghweg te Lienden (gemeente Buren)

In februari – april 2024 is door Aeres Milieu een archeologisch bureau- en verkennend booronderzoek uitgevoerd aan de Gildeland-Verburghweg te Lienden (gemeente Buren). Aanleiding hiertoe betreft de (her)ontwikkeling van de locatie ten behoeve van nieuwbouwwoningen. De diepte van de toekomstige bodemverstoring is op dit moment onbekend. Er wordt uitgegaan van een standaard funderingsdiepte van tenminste 0,8 meter beneden maaiveld.<br>
De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Beleidskaart van de gemeente Buren (2022) in een zone met Beleidscategorie AWG1 (AMK-terreinen). Het betreft een terrein met sporen van bewoning uit de middeleeuwen, oude woongrond. Binnen het bestemmingsplan Kernen Buren (2013) geldt de dubbelbestemming Waarde – Archeologie 2 (archeologisch waardevol gebied).<br>
In de omgeving van het plangebied liggen meerdere stroomgordels. Langs de stroomgordels werden door de rivier oeverwallen gevormd met daar achter komafzettingen. Het plangebied ligt op de stroomgordel van Ingen. Deze stroomgordel was actief van de vroege ijzertijd tot de vroeg Romeinse tijd B. Op basis van de ligging en het tot op heden ontbreken van archeologische vondsten uit de periode neolithicum tot ijzertijd in de directe omgeving van het plangebied, geldt er een lage verwachting voor de periode neolithicum tot en met ijzertijd.<br>
Het plangebied is met name gevormd door de stroomgordel van de Ingen en mogelijk ook door de stroomgordel van Lienden. Deze stroomgordels waren actief in de vroeg Romeinse tijd B – vroege middeleeuwen C. De hooggelegen rivieroeverwallen en rivierduinen zullen aantrekkelijke vestigingslocaties zijn geweest. In de omgeving van het plangebied, met name op of direct nabij de stroomgordel van Ingen, zijn vondsten bekend uit de periode ijzertijd tot en met vroege middeleeuwen. Op basis van vindplaatsen in de omgeving geldt een hoge verwachting voor resten uit de periode midden ijzertijd – vroege middeleeuwen.<br>
Het plangebied maakt deel uit van de historische dorpskern van Lienden-Meerten. Het plangebied ligt tevens binnen een omvangrijk archeologisch monument (AMK-terrein 4017) waar in 1947 en later, tijdens karteringen, aardewerkfragmenten uit de vroege en late middeleeuwen werden aangetroffen. Uit bestudering van historische kaarten blijkt dat sinds tenminste het begin van de 19e eeuw in het noordwestelijk deel van het plangebied op meerdere plekken bebouwing aanwezig was, omschreven als huis en erf. Voor het plangebied geldt een hoge archeologische verwachting voor de periode volle middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd.<br>
Wat betreft de conservering en gaafheid van eventueel aanwezige archeologische resten kan het volgende gesteld worden: De ondergrond in het plangebied wordt kenmerkt door een gestapeld landschap waarin meerdere archeologische niveaus kunnen voorkomen. Naar verwachting bestaat de bodem uit een opgebracht pakket en/of komafzettingen op geulafzettingen.<br>
Wegens de verwachte aanwezigheid van een vaaggrond zijn archeologische resten kwetsbaar tegen latere invloeden, aangezien er geen beschermende afdekkende laag aanwezig is. De verwachte gronden hebben een lage grondwatertrap (grondwatertrap VII). Des te hoger de grondwaterstand, des te beter zijn de bewaringsomstandigheden voor eventueel aanwezige organische resten. Anorganische resten zullen bij een lagere grondwaterstand slechter bewaard blijven.<br>
Op basis van het uitgevoerde verkennend veldonderzoek door middel van boringen kan worden gesteld dat in het plangebied de natuurlijke afzettingen bestaan uit beddingafzettingen van de Ingen stroomgordel die vervolgens zijn afgedekt door oeverafzettingen. In de top van de oeverafzettingen is geakkerd. De top van de bodem wordt gevormd door een antropogeen opgebracht pakket. Voor het plangebied geldt een hoge verwachting voor de periode midden-ijzertijd – nieuwe tijd. Omwille hiervan wordt om bovenstaande redenen een archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk geacht voor het plangebied. Een vervolgonderzoek dient dan meer inzicht te geven in de aanwezigheid van archeologische resten. Dit vervolgonderzoek vindt bij voorkeur in de vorm van een proefsleuvenonderzoek plaats. Hiervoor dient voorafgaand een Programma van Eisen (PvE) ter toetsing te worden voorgelegd aan de bevoegde overheid (gemeente Buren).