Inventariserend Veldonderzoek (opwaterfase) Texelstroom Noord en Scheer. Gemeenten Texel, Den Helder en Hollands Kroon, westelijke Waddenzee

In het kader van het Programma Maritiem Erfgoed Nederland heeft Periplus Archeomare in samenwerking met DEEP survey in opdracht van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed een archeologisch inventariserend veldonderzoek (opwaterfase) uitgevoerd voor een tweetal gebieden in de westelijke Waddenzee.
In de twee gebieden met een totale oppervlakte van bijna 19 km2 is de waterbodem geïnventariseerd met hoge resolutie side scan sonar. Op basis van morfologische modellen waren deze gebieden kansrijk geacht op het voorkomen van historische scheepswrakken.<br>
In beide gebieden zijn een aantal bekende wraklocaties geverifieerd en de locaties van de wrakken met een hogere nauwkeurigheid en precisie (binnen één meter) vastgesteld. Geadviseerd wordt om deze verbeterde posities over te nemen in ARCHIS3 en de SonarReg database van Rijkswaterstaat.<br>
Niet alle bekende wrakmeldingen zijn terug gevonden door de volgende oorzaken:
<ul><li> De theoretische positie in ARCHIS is onjuist waardoor de werkelijke locatie buiten het onderzoeksgebied ligt;</li>
<li> Wrak is compleet verzand (het Schervenwrak in de Scheer);</li>
<li>Wrakken zijn compleet weggespoeld vanwege lokale verdieping van de waterbodem (zoals het geval bij Vogelzand VII).</li></ul><br>
In het onderzoeksgebied Scheer zijn op één locatie mogelijk nieuwe nog onbekende wrakresten aangetroffen. Nader onderzoek (in de vorm van een duikinspectie) kan uitwijzen of dit inderdaad om wrakresten gaat.<br>
De verwachting dat in deze kansrijke gebieden veel nieuwe onontdekte wrakken gevonden konden worden is niet uitgekomen. Omdat op meerdere locaties een geërodeerde Pleistocene kleilaag is aangetroffen die de basis vormt van de mobiele zandlaag, is het vrijwel uitgesloten dat in de gebieden nog afgedekte onontdekte wrakken liggen. Wrakken die hier eventueel gelegen hebben zijn compleet weggespoeld, zoals het geval is met Vogelzand V. Dit geeft aan, dat hoewel er misschien tientallen tot honderden wrakken vergaan zijn in dit gebied, de kans op goede conservering zeer klein is, zoals ook al gesteld is in de publicatie van Vos (2012).<br>
De uitgevoerde manier van inventarisatie is effectief gebleken, in korte tijd en tegen relatief lage kosten is een totale oppervlakte van bijna 19km2 geïnventariseerd. Geadviseerd wordt om ook de andere kansrijke gebieden in de omgeving (en in andere gebieden in Nederland) op een vergelijkbare manier te inventariseren. Op deze manier kunnen nog beschermingsmaatregelen worden genomen voor de nog onontdekte wrakken, voordat ook deze door stroming en erosie compleet verdwenen zullen zijn.