Opgraving Erve Sprakel: een historische boerderij. Plangebied ’t Vaneker, gemeente Enschede

<p>In opdracht van de gemeente Enschede heeft RAAP Archeologisch Adviesbureau van 8 juni t/m 15 juli 2009 een archeologische opgraving uitgevoerd in verband met de voorgenomen ontwikkeling van plangebied ’t Vaneker te Lonneker, gemeente Enschede. De vindplaats bestaat uit twee delen die van elkaar worden gescheiden door de onverharde Sprakelweg.</p><p>Op vindplaats 5a aan de westzijde van de Sprakelweg zijn de undamenten van een boerenerf uit zijn laatste gebruiksfase blootgelegd. Het betreft de plaats van het voormalige erf Sprakel dat van oorsprong uit de Late Middeleeuwen dateert. Hoewel op historische kaarten meerdere erven met de naam Sprakel zijn aangeduid, is de hier besproken locatie op basis van historisch kaartmateriaal en de teruggevonden resten het oorspronkelijke erf. Daarbij behoort ook de huisakker of woerd ten oosten van de Sprakelweg, waaronder uiteindelijk alleen prehistorische sporen zijn aangetroffen. De voor woerden kenmerkende dikke plaggendekken zijn ook aan de overzijde van de Sprakelweg aangetroffen. Wanneer de voorganger van het huidige erf Sprakel, in de nabijheid van de hier besproken locatie, is gebouwd, is tijdens de opgraving niet gebleken.</p><p>Het onderzoek op vindplaats 5b was in eerste instantie geïnitieerd om eventuele voorlopers van de historische boerderij te lokaliseren. Behalve de vondst van enkele middeleeuwse (kogelpot) scherven, een enkele kuil en greppel is deze niet op deze plaats aangetroffen. De wel opgetekende, vage grondsporen maken waarschijnlijk deel uit van een klein nederzettingsterrein uit de IJzertijd. Het nederzettingsterrein heeft een duidelijke relatie met een lichte verhoging in het landschap die zich uitstrekt naar het zuiden. Dat deze verhoging al in de Vroege Prehistorie door de mens werd bezocht, wordt bewezen door de vondst van enkele vuurstenen artefacten en aardewerk uit het Neolithicum en de Bronstijd. Deze vondsten zijn vooral afkomstig uit de fossiele cultuurlaag of uit kuilen uit de IJzertijd. Uit de aangetroffen kuilen en paalkuilen uit de IJzertijd kon een mogelijke, slecht geconserveerde structuur herleid worden. Het betreft een rechthoekig gebouw van ongeveer 13,5 x 7 m.</p>