ความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพงานสอบบัญชีกับคะแนนประเมินระบบควบคุมคุณภาพงานสอบจากสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.)

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพงานสอบบัญชีกับคะแนนประเมินระบบควบคุมคุณภาพงานสอบจากสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) โดยศึกษาจากสำนักงานสอบบัญชีจำนวน 10 แห่ง คิดเป็นกลุ่มตัวอย่างจำนวน 20 กลุ่ม ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2559 ถึง 2564 ซึ่งตัวชี้วัดที่ใช้ในการวัดคุณภาพงานสอบบัญชี ได้แก่ ขนาดของสำนักงานสอบบัญชี ระยะเวลาการเป็นผู้สอบบัญชี ค่าธรรมเนียมการสอบบัญชี และระยะเวลาการออกหน้ารายงานผู้สอบบัญชี ซึ่งเป็นการเก็บข้อมูลแบบทุติยภูมิจากบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย และในส่วนของคะแนนประเมินระบบควบคุมคุณภาพงานสอบนั้น ศึกษาจากคะแนนรายงานการตรวจระบบควบคุมคุณภาพงานสอบบัญชีจากสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) ทั้งนี้ สำหรับการวิเคราะห์ผลการศึกษาจะใช้โปรแกรม SmartPLS 4 ในการวิเคราะห์สถิติเชิงพรรณนา และสถิติเชิงอนุมานในการทดสอบสมมติฐานในการวิจัย ผลการศึกษาพบว่า แม้ว่าคะแนนประเมินระบบควบคุมคุณภาพงานสอบจากสำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ (ก.ล.ต.) จะมีความสัมพันธ์เชิงบวกแบบแปรตามกัน กับคุณภาพงานสอบบัญชี ที่พิจารณาจาก ค่าธรรมเนียม และระยะเวลาการออกหน้ารายงานของผู้สอบบัญชี แต่ผลการศึกษาพบว่ายังอยู่ในระดับปานกลาง อาจไม่สามารถใช้ทดแทนกันได้อย่างแท้จริง