Archeologisch bureau- en booronderzoek ijsbaan Kantens, gemeente Het Hogeland (GR)

De gemeente Het Hogeland is voornemens om de Thomas Wierema IJsbaan van Kantens opnieuw vorm te geven. De ingrepen zullen bestaan uit het verleggen van de ijsbaan (bomen rooien en egalisatie), het plaatsen van een gebouw met omliggende terreinverharding (met een fundering tot ca. 1 m -mv), het dempen van een oude en graven van een nieuwe sloot en de aanplant van bomen. Uit het bureauonderzoek blijkt dat Kantens een dubbelwierde is waarvan de huidige dorpswierde nog grotendeels intact en bebouwd is en waarvan de andere wierde in de vorige eeuw deels ? is afgegraven. Op de Pastorieweg na, ligt het plangebied buiten de grenzen van de dorpswierde. Het plangebied ligt vrijwel volledig binnen de AMK-grenzen van de deels ? afgegraven wierde. De archeologische beleids- en advieskaart verwacht echter dat deze wierde meer richting het noordoosten heeft gelegen. Het plangebied is waarschijnlijk deels verstoord wegens de egalisatie voor de huidige ijsbaan, de beworteling van het bos en wegens kabels en leidingen langs de Pastorieweg. De archeologische verwachting in het plangebied heeft betrekking op de mogelijk aanwezige wierdezool van het afgegraven deel van de dubbelwierde van Kantens. De kans om hier sporen van aan te treffen is het hoogst in het noordoostelijke gedeelte van het plangebied. Hier is geen sprake van terreinverstoring wegens de egalisatie voor de huidige ijsbaan en de mogelijke verstoring door boomwortels kan met een goed geplaatste boring worden omzeild. Bovendien staat op de archeologische verwachtings- en beleidsadvieskaart in de noordoostelijke hoek een wierde ingetekend. De locatie van deze wierde komt overeen met de locatie van een wierde op de geomorfologische kaart en houdt grofweg verband met de ingetekende hoogte op de topografische kaart uit 1864. De onderste laag van de wierde zal dateren uit de ijzertijd. De verwachting is middelhoog. Uit het booronderzoek blijkt dat de bodem in het onderzoeksgebied grotendeels uit natuurlijke kleilagen bestaat. In het noordelijke, beboste deel, is de bovengrond tot ca. 0,6 m-mv verstoord. In de meest zuidelijke rand buiten de ijsbaan is nog wel een smalle zone met een intacte cultuur of wierdelaag aanwezig. De bodem bevat in het overgrote deel van het onderzoeksgebied geen archeologische resten meer. Wegens het afgraven van de wierde zijn alle archeologisch relevante lagen verdwenen. In het noordelijke deel is de natuurlijke ondergrond ook nog verstoord. In het meest zuidelijke deel, buiten de ijsbaan langs de Pastorieweg, kunnen nog wel wierderesten aanwezig zijn.