Archeologisch bureauonderzoek Hoofdstraat 89 te Zuidwolde, gemeente De Wolden (DR)

<p>Laagland Archeologie heeft in februari 2025 een Archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd aan de Hoofdstraat 89 te Zuidwolde. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de sloop van de huidige bebouwing ten gunste van nieuwbouw.</p><p>
Het onderzoek is uitgevoerd conform protocol SIKB KNA 4002. Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.</p><p>
Het plangebied ligt op het lagere deel van de westflank van een stuwwal binnen het Drents Plateau, grenzend aan een droogdal. Bodemkundig is een loopodzolbodem te verwachten. In de omgeving van het plangebied zijn geen archeologische resten geregistreerd. Bij archeologisch booronderzoek in de omgeving is vrijwel altijd een tot in de C-horizont verstoord bodemprofiel aangetroffen. In historische tijden was het terrein waarschijnlijk in gebruik als akker. Het terrein lag aan de Hoofdstraat. De Hoofdstraat is waarschijnlijk tot in de Late Middeleeuwen of (veel) eerder terug te voeren. De oudste historische vermelding van Zuidwolde gaat terug tot 1275, maar een oorsprong in de Vroege Middeleeuwen of zelfs ouder is zeker niet uit te sluiten. In de vroege 19e eeuw was het plangebied onbebouwd. Bebouwing verschijnt rond 1908 op topografische kaarten; deze is niet van voor 1832. Het valt echter niet uit te sluiten dat het plangebied al voor 1832 bebouwd was, of onderdeel vormde van een erf. De huidige bebouwing dateert uit 1960 en omvat een groot deel van het plangebied. De bebouwing is gefundeerd op poeren, mogelijk ook deels op een sleuffundering. Mogelijk is de bodem daarbuiten nog intact. De nieuwbouw vindt grotendeels binnen de huidige bebouwingscontouren plaats.</p><p>
In het plangebied zijn resten vanaf het Midden-Neolithicum te verwachten (hoge verwachting). Het zwaartepunt ligt daarbij op de Late Middeleeuwen en Nieuwe Tijd. Op dit moment is niet bekend in welke mate de oorspronkelijke bodemopbouw in het plangebied nog bewaard is gebleven. Om dit te bepalen adviseren we vervolgonderzoek in de vorm van verkennend booronderzoek. De adviseur van de gemeente (mevr. M. Montforts) neemt dit advies niet over met als motivering dat de bodem in het plangebied naar verwachting grotendeels is verstoord door de bebouwing hier in de afgelopen eeuw. Daarnaast geldt in het gemeentelijk beleid een vrijstelling tot 1000 m2 en is er een grote overlap tussen bestaande en nieuwe bebouwing. </p><p>
Mochten tijdens de werkzaamheden op enig moment toch archeologische resten worden aangetroffen, of resten waarvan redelijkerwijze kan worden vermoed dat het om archeologische resten gaat, dan geldt op grond van de Erfgoedwet (art. 5.10) een meldingsplicht. Dit kan bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE, www.cultureelerfgoed).</p>