Rotonde Donderen, Gemeente Tynaarlo (Dr.). Archeologische Begeleiding onder het protocol Opgraven

<p>In opdracht van de provincie Drenthe is een rotonde aangelegd op de kruising van de Noorderveldweg (N386) en de Norgerweg (N858) aan de noordzijde van Donderen. De aanleg van de rotonde gaat gepaard met bodemverstoring: het verwijderen en aanleggen van wegcunnetten, watergangen en een vijver. Deze werkzaamheden kunnen mogelijk aanwezige archeologische waarden verstoren. De hoge archeologische verwachting van de locatie die deels in een Archeologisch Monumentenkaart terrein is gelegen, was in 2011 reden om een bureauonderzoek en karterend booronderzoek uit te laten voeren. Op basis van de resultaten van dit onderzoek heeft het bevoegd gezag besloten dat de bodemverstorende werkzaamheden ten behoeve van de aanleg van de rotonde onder archeologische begeleiding dienen plaats te vinden. Op basis van het vooronderzoek geldt voor het plangebied een hoge archeologische verwachting. De hoger gelegen dekzandruggen nabij beekdalen vormen een favoriete vestigingslocatie voor alle perioden. De bodem bestaat uit een hoge zwarte enkeerdgrond. De gegevens uit Archis impliceren een archeologische verwachting die meerdere perioden bestrijkt (neolithicum - nieuwe tijd). Gezien de nabijheid van deze vondsten ten opzichte van het plangebied is het namelijk mogelijk dat archeologische waarden ook in het plangebied aanwezig zijn. Het doel van de archeologische begeleiding is het documenteren van gegevens en het veiligstellen van materiaal van vindplaatsen om daarmee informatie te behouden die van belang is voor kennisvorming over het verleden. Tussen april en juli 2012 zijn de bodemverstorende werkzaamheden onder archeologische begeleiding uitgevoerd. Tijdens de archeologische begeleiding zijn twee paalgaten gevonden. Door de afwezigheid van dateerbaar materiaal blijft de datering van deze sporen onbekend. Met slechts twee paalgaten is ook onduidelijk tot wat voor structuur deze behoorden. Ook de relatie van de paalgaten met de midden-ijzertijd nederzetting die op de naastliggende percelen ten oosten van de rotonde zijn gevonden en in het esdorp Donderen ten zuiden ervan, is onbekend. Er is één aardewerk fragment aangetroffen. Het gaat om een handgevormde, gemagerde, besmeten, roodbakkende wandscherf. Waarschijnlijk is deze afkomstig uit de Romeinse tijd. Het fragment komt uit een verstoring, waarschijnlijk een oude boomkuil. Mede als gevolg van de aanwezigheid van het bovenliggende plaggendek (esdek) waarin materiaal uit een wijd gebied is te verwachten, is de context van deze vondst onduidelijk. Hoewel de scherf nabij de twee paalgaten is gevonden is de onderlinge relatie onbekend. Het bodemprofiel is ernstig verstoord tot in de C-horizont en op sommige plaatsen tot in het keileem. Eventueel aanwezige archeologische waarden uit de prehistorie en de ontginningsfase van de es, zijn vermoedelijk grotendeels verstoord. Het gebrek aan vondstmateriaal wijst erop dat er waarschijnlijk geen (deel van een) nederzetting in het plangebied heeft gelegen. In het plangebied ligt conform het verwachtingsmodel een deel van de Noorderesch van Donderen. Deze kan, bij gebrek aan dateerbare vondsten, niet nader worden gedateerd dan door Spek en Ufkes (1995). Zij dateren het gebruik van deze es in de Romeinse Tijd, vroege en late Middeleeuwen. Het plaggendek is in recente tijden echter ernstig verstoord, zoals ook de top van de onderliggende C-horizont. De bodemverstorende werkzaamheden in het kader van de aanleg van de rotonde Donderen zijn voltooid. De archeologische begeleiding van deze werkzaamheden is de laatste stap in de Archeologische Monumentenzorg Cyclus (AMZ cyclus) en met deze rapportage is het archeologisch onderzoek voor dit project ten einde.</p>