Plangebied Kruisstraat 8 te Didam, gemeente Montferland.

In opdracht van B. Ketels heeft RAAP in augustus 2024 een archeologisch vooronderzoek in de vorm van een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (verkennend booronderzoek) uitgevoerd voor het plangebied Kruisstraat 8 te Didam in de gemeente Montferland. Het onderzoek vond plaats in het kader van een omgevingsvergunning in verband met de bouw van een woning. Plangebied Kruisstraat ligt in het oude akkercomplex dat zich rond de middeleeuwse dorpskern van Didam uitstrekte. Op basis van het bureauonderzoek is aan het plangebied een hoge archeologische verwachting toegekend, vanwege de aanwezigheid van een plaggendek. In de omgeving van het plangebied, binnen een straal van 250 m, is herhaaldelijk (verkennend) archeologisch onderzoek verricht. Hierbij zijn weliswaar losse archeologische vondsten uit de prehistorie, Romeinse tijd en middeleeuwen gedaan. Maar behoudenswaardige resten zijn vooralsnog nergens geconstateerd. In de tweede helft van 2019 werd het oude pand Kruisstraat 8 gesloopt en de begroeiing verwijderd. Hierbij is puin en ander materiaal dat zich in de ondergrond bevond machinaal verwijderd. De ‘vervuilde’ bovengrond is hierbij gezeefd, zijn gaten opgevuld en is het terrein afgevlakt. Tijdens verkennend booronderzoek is in de noordelijke helft van het plangebied, waar nieuwbouw is gepland, een restant van een plaggendek vastgesteld. Een duidelijke fossiele akkerlaag uit de tijd voorafgaand aan de plaggenbemesting is niet waargenomen. Ter plaatse van de voormalige, gesloopte bebouwing is de bodem diep verstoord. Daarbuiten zijn geen grootschalige diepe verstoringen geconstateerd. Lokale diepe verstoringen kunnen echter niet uitgesloten worden. Op basis van de landschappelijke ligging en het ontbreken van archeologische indicatoren lijkt de kans vrij klein dat in de noordelijke helft van het plangebied archeologische sporen voorkomen. In theorie kunnen dergelijke sporen zich manifesteren vanaf een diepte van 60 tot 75 cm -mv. In het zuidelijke deel van het plangebied is geen intact plaggendek aangetroffen. In dit deel van het plangebied rust een pakket geroerde grond (menglaag) rechtstreeks op het moedermateriaal. Aangenomen kan worden dat het potentiele archeologische sporenniveau in dit deel van het terrein decimeters is afgetopt. Het ongestoorde niveau ligt tussen 55 en 85 cm -mv. Op basis van de resultaten van dit onderzoek blijkt dat de kans klein is dat in plangebied Kruisstraat 8 archeologische resten bedreigd worden. In theorie kunnen in de noordelijke helft van het plangebied nog intacte archeologische sporen voorkomen. Gezien de relatief geringe omvang van het ongestoorde deel van de daar geplande bouwput (< 150 m2 ) en de kleine kans op de aanwezigheid van behoudenswaardige archeologische resten, wordt de meerwaarde (kenniswinst) van een archeologisch vervolgonderzoek echter gering geacht. De bodem in het zuidelijke deel van het plangebied is tot in de C-horizont afgetopt als gevolg van diepe recente bodemingrepen. Hier is de kans op behoudenswaardige archeologische resten zeer klein. Daarom wordt in het kader van de voorgenomen bodemingrepen geen vervolgstap uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg (AMZ) noodzakelijk geacht. Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Montferland, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.