แนวทางการปรับปรุงที่อยู่อาศัยของผู้สูงอายุ กรณีศึกษาผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ในแขวงคลองกุ่ม เขตบึงกุ่ม กรุงเทพมหานคร

การศึกษาเรื่อง “แนวทางการปรับปรุงที่อยู่อาศัยของผู้สูงอายุ กรณีศึกษาผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ในแขวงคลองกุ่ม เขตบึงกุ่ม กรุงเทพมหานคร” มุ่งศึกษาการรับรู้เกี่ยวกับที่อยู่อาศัยที่เหมาะสมสำหรับผู้สูงอายุ และความต้องการในการปรับปรุงที่อยู่อาศัยของผู้สูงอายุพื้นที่แขวงคลองกุ่ม โดยใช้รูปแบบวิจัยแบบผสานวิธี ประชากรในการศึกษาเชิงปริมาณ คือ ผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่ในแขวงคลองกุ่ม เขตบึงกุ่ม กรุงเทพมหานคร จำนวน 389 คน โดยใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการศึกษา สำหรับประชากรในการศึกษาเชิงคุณภาพ คือ ผู้นำ หรือผู้แทนชุมชนที่อยู่อาศัยในแขวงคลองกุ่ม เขตบึงกุ่ม กรุงเทพมหานคร และผู้แทนสำนักงานเขตบึงกุ่มที่ขับเคลื่อนงานเกี่ยวกับการปรับปรุงที่อยู่อาศัยสำหรับผู้สูงอายุ รวมจำนวน 6 คน โดยใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึกแบบมีโครงสร้างเป็นเครื่องมือในการศึกษา ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง อายุ 60 - 69 ปี มีสถานภาพสมรส จบการศึกษาระดับประถมศึกษา และไม่ได้ประกอบอาชีพมากที่สุด รายได้เฉลี่ยเท่ากับ 2,395 บาทต่อเดือน ผลการศึกษาการรับรู้ที่อยู่อาศัยที่เหมาะสมสำหรับผู้สูงอายุพบว่า กลุ่มตัวอย่างเกือบทั้งหมดมีการรับรู้ในระดับสูงเกี่ยวกับความเหมาะสมในการลงทุน รองลงมาคือ มีการรับรู้ในระดับสูงด้านความเข้าใจในการใช้งาน และถัดไปคือ มีการรับรู้ในระดับต่ำด้านการใช้งานร่วมกัน และมีกลุ่มตัวอย่างเกินครึ่งหนึ่งเพียงเล็กน้อยมีการรับรู้ในระดับสูงด้านความปลอดภัย ตามลำดับ ผลการศึกษาสภาพที่อยู่อาศัยปัจจุบันพบว่า ทางลาดพร้อมราวจับมีความเหมาะสมน้อยที่สุด (ค่าเฉลี่ย 2.59) ผลการศึกษาความต้องการปรับปรุงที่อยู่อาศัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างต้องการปรับปรุงโครงสร้างเรื่องทางลาดพร้อมราวจับมากที่สุด รองลงมาคือ ห้องน้ำ และหลังคาบ้าน (ค่าเฉลี่ย 2.48, 2.34 และ 2.19 ตามลำดับ) กลุ่มตัวอย่างต้องการปรับปรุงสิ่งอำนวยความสะดวกเรื่องราวจับมากที่สุด รองลงมาคือ โถสุขภัณฑ์ และฝ้าเพดาน (ค่าเฉลี่ย 2.49, 2.43 และ 2.10 ตามลำดับ) ผลการศึกษาความต้องการความช่วยเหลือเพื่อปรับปรุงที่อยู่อาศัยของกลุ่มตัวอย่างระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย 4.29) โดยต้องการให้ภาครัฐสนับสนุนงบประมาณระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย 4.73) และผลการศึกษาเชิงคุณภาพ พบว่า การได้รับความร่วมมือจากทุกภาคส่วนทำให้การปรับปรุงที่อยู่อาศัยประสบความสำเร็จ ผลทดสอบความแตกต่างของข้อมูลพื้นฐานพบว่า เพศ อายุ สถานภาพสมรส และความสามารถช่วยเหลือตนเองแตกต่างกันมีความต้องการปรับปรุงที่อยู่อาศัยภาพรวมแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 (P = 0.015, 0.032, 0.000 และ 0.008)ข้อเสนอแนะ หน่วยงานภาครัฐควรส่งเสริมความรู้เรื่อง “การปรับปรุงที่อยู่อาศัยของผู้สูงอายุให้มีความเหมาะสม มีความปลอดภัยในการดำรงชีวิต” ให้ประชาชนรับรู้โดยทั่วกัน การเพิ่มงบประมาณในการปรับปรุงที่อยู่อาศัย และควรกำหนดนโยบายการลดหย่อนภาษี หรือมาตรการจูงใจให้ผู้ประกอบการ หน่วยงานภาคเอกชน หรือภาคีเครือข่ายที่สนับสนุนการปรับปรุงที่อยู่อาศัยให้กับผู้สูงอายุ