การผสมผสานจากกระบวนการสร้างศิลปินไอดอลเกาหลี (K-pop) มาสู่กระบวนการสร้างศิลปินไอดอลไทย (T-pop) ยุคใหม่

งานวิจัยนี้เป็นการศึกษากระบวนการสร้างศิลปินไอดอลไทยยุคใหม่ที่ได้รับอิทธิพลมาจากอุตสาหกรรมเพลงเกาหลีที่ประสบความสำเร็จอย่างมากในปัจจุบัน งานวิจัยนี้เป็นการศึกษาในรูปแบบการวิจัยเชิงคุณภาพ (qualitative research) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบและระดับการผสมผสานจากกระบวนการสร้างศิลปินไอดอลเกาหลีที่เข้ามามีอิทธิพลในกระบวนการสร้างศิลปินไอดอลไทยยุคใหม่ และเพื่อศึกษาปัจจัยที่เข้ามามีอิทธิพลในกระบวนการสร้างศิลปินไอดอลไทยยุคใหม่ โดยใช้การวิเคราะห์เอกสาร (document analysis) การวิเคราะห์ตัวบท (textual analysis) และการสัมภาษณ์เชิงลึก (in-depth interview) ทีมงานผู้อยู่เบื้องหลังกระบวนการสร้างศิลปินไอดอลไทย 2 คน และกลุ่มผู้บริโภคที่ชื่นชอบศิลปินไอดอลไทยและเกาหลี 8 คน เพื่อวิเคราะห์ผ่านกระบวนการสร้างศิลปินไอดอลเกาหลีและกระบวนการสร้างศิลปินไอดอลไทย ผลการศึกษาพบว่า กระบวนการสร้างศิลปินไอดอลเกาหลี ประกอบด้วย 3 ขั้นตอน คือ (1) กระบวนการผลิต (production) ได้แก่ (1.1) กิจกรรมการคัดเลือกศิลปินไอดอล แบ่งเป็นลักษณะการเปิดรับสมัครทั้งภายในและภายนอกประเทศ (1.2) กิจกรรมการพัฒนาศิลปินไอดอล แบ่งเป็นลักษณะการพัฒนาศิลปินไอดอลหลายๆ ด้านอย่างเข้มงวดและใช้ระยะเวลานาน และลักษณะการควบคุมภาพลักษณ์ของศิลปินไอดอล และ (1.3) กิจกรรมการผลิตเพลง แบ่งเป็นลักษณะการวางคอนเซปต์วง ลักษณะการร่วมงานกับทีมผลิตต่างชาติ และการมีซับไตเติ้ลบนมิวสิควิดีโอ (2) กระบวนการเผยแพร่ (distribution) ได้แก่ (2.1) การจัดจำหน่ายเพลง แบ่งเป็นลักษณะการจำหน่ายอัลบั้ม ลักษณะการเผยแพร่เพลงในดิจิตอลแพลตฟอร์ม ลักษณะการจัดคอนเสิร์ตทั่วโลก ลักษณะการจัดแฟนมีตติ้งหรือแฟนไซน์ และลักษณะการเข้าร่วมเทศกาลดนตรี (2.2) การประชาสัมพันธ์ แบ่งเป็นลักษณะการประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อดั้งเดิม และลักษณะการประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อใหม่ และ (3) กระบวนการบริโภค ได้แก่ (3.1) กิจกรรมการสนับสนุนศิลปินไอดอล แบ่งเป็นลักษณะการส่งของ การจัดกิจกรรม และการส่ง food support ให้แก่ศิลปินไอดอล (3.2) กิจกรรมการจัดการผู้บริโภค แบ่งเป็นลักษณะการจำหน่ายสินค้าออฟฟิเชียล ลักษณะการสร้างชื่อแฟนคลับ ลักษณะการมีแท่งไฟและสีด้อม และลักษณะการมีบัตรสมาชิกแฟนคลับ (3.3) กิจกรรมการติดต่อสื่อสารระหว่างศิลปินไอดอลและแฟนคลับ แบ่งเป็นลักษณะการควบคุมการใช้โซเชียลมีเดียของศิลปินไอดอล กระบวนการสร้างศิลปินไอดอลไทยยุคใหม่ได้รับอิทธิพลมาจากกระบวนการสร้างศิลปินไอดอลเกาหลี ผ่านการสัมพันธบทโดยพบลักษณะการสัมพันธบททั้งหมด 3 รูปแบบ ได้แก่ การคงเดิม 11 ลักษณะ การดัดแปลง 7 ลักษณะ และการตัดทอน 5 ลักษณะ ข้อค้นพบที่สำคัญในการศึกษางานวิจัยชิ้นนี้ที่พบว่าการสัมพันธบทจากกระบวนการสร้างศิลปินไอดอลเกาหลีมาสู่กระบวนการสร้างศิลปินไอดอลไทยยุคใหม่ไม่ปรากฏลักษณะการคงเดิมทุกขั้นตอน เป็นผลมาจากปัจจัยทางด้านการตลาด คือ ทุนเงิน ทุนเวลา และทุนวัฒนธรรมที่เกาหลีใต้และไทยมีความแตกต่างกัน กล่าวคือการวางเป้าหมายในการสร้างศิลปินไอดอลของเกาหลีใต้คือการสร้างศิลปินไอดอลเพื่อส่งออกตลาดต่างประเทศ ในขณะที่การวางเป้าหมายในการสร้างศิลปินไอดอลของไทยคือการสร้างศิลปินไอดอลเพื่อตลาดภายในประเทศ เมื่อกรอบของตลาดแคบลง การลงทุนทั้งทุนเงิน ทุนเวลา และทุนวัฒนธรรมจึงน้อยลงตาม อีกทั้งการนำรูปแบบของกระบวนการสร้างศิลปินไอดอลของเกาหลีที่มีลักษณะระดับโลก ลงมาสู่การใช้เพื่อสร้างศิลปินไอดอลไทยที่มีลักษณะระดับท้องถิ่น จึงทำให้เกิดการสัมพันธบทลักษณะการดัดแปลงและตัดทอนเพื่อให้เหมาะสมกับลักษณะปัจจัยและเป้าหมายของอุตสาหกรรมเพลงไทยดังที่ปรากฏในการศึกษาอีกด้วย