การศึกษาแนวทางการพัฒนากระบวนการฝึกอาชีพของผู้เสียหายจากการค้ามนุษย์ในสถานคุ้มครองสวัสดิภาพผู้เสียหายจากการค้ามนุษย์

การศึกษาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหาและอุปสรรคที่เกิดขึ้นจากการฝึกอาชีพในสถานคุ้มครองสวัสดิภาพผู้เสียหายจากการค้ามนุษย์ และเพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนากระบวนการฝึกอาชีพในสถานคุ้มครองสวัสดิภาพผู้เสียหายจากการค้ามนุษย์ให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ใช้รูปแบบการวิจัยแบบผสานวิธี ระหว่างการวิจัยเชิงปริมาณและการวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่าง เป็นเจ้าหน้าที่จากสถานคุ้มครองสวัสดิภาพผู้เสียหายจากการค้ามนุษย์ (บ้านเกร็ดตระการ) จังหวัดนนทบุรี และสถานคุ้มครองสวัสดิภาพผู้เสียหายจากการค้ามนุษย์ จังหวัดปทุมธานี จำนวน 20 คน ผู้เสียหายจากการค้ามนุษย์จากสถานคุ้มครองสวัสดิภาพผู้เสียหายจากการค้ามนุษย์ (บ้านเกร็ดตระการ) จังหวัดนนทบุรี และสถานคุ้มครองสวัสดิภาพผู้เสียหายจากการค้ามนุษย์ จังหวัดปทุมธานี จำนวน 35 คน ผู้ทรงคุณวุฒิที่มีความเชี่ยวชาญเกี่ยวกับการพัฒนากระบวนการฝึกอาชีพ จำนวน 7 คน เก็บรวบรวมข้อมูล โดยเชิงปริมาณใช้แบบสอบถามแบบมีโครงสร้าง ส่วนเชิงคุณภาพ ใช้การสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยการแจกแจงความถี่ และค่าร้อยละ ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพใช้วิธีการจําแนก จัดระบบข้อมูล และการวิเคราะห์อย่างเป็นระบบ ผลการศึกษา พบว่า ระดับความคิดเห็นเกี่ยวกับปัญหาและอุปสรรคในกระบวนการฝึกอาชีพในสถานคุ้มครองสวัสดิภาพผู้เสียหายจากการค้ามนุษย์ 3 ด้าน ได้แก่ ด้านกลุ่มเป้าหมาย ด้านหลักสูตร และด้านวัสดุอุปกรณ์และสถานที่ ในมุมมองของเจ้าหน้าที่ สรุปได้ว่า มีระดับความคิดเห็น ในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง ( =3.38, S.D.=0.78) ส่วนในมุมมองของผู้เสียหายจากการค้ามนุษย์ 3 ด้าน ได้แก่ ด้านครูผู้สอน ด้านหลักสูตร และด้านวัสดุอุปกรณ์และสถานที่ สรุปได้ว่า มีระดับความคิดเห็นในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง ( =3.38, S.D.=0.81) เช่นกัน สำหรับแนวทางการพัฒนากระบวนการฝึกอาชีพในสถานคุ้มครองสวัสดิภาพผู้เสียหายจากการค้ามนุษย์ให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ พบว่ามี 9 แนวทาง คือ 1) การจัดทำหลักสูตรการฝึกอาชีพควรดำเนินการตามความต้องการและความถนัดของผู้เสียหายเป็นหลัก 2) การออกแบบหลักสูตรการฝึกอาชีพจะต้องคำนึงถึงความต้องการของตลาดแรงงานในอนาคต เทคโนโลยีและนวัตกรรม 3) หลักสูตรการฝึกอาชีพ ควรเป็นหลักสูตรระยะสั้นที่มีความหลากหลาย 4) ควรนำข้อแตกต่าง พฤติกรรม และสถานะทางสังคมของผู้เสียหายแต่ละคน มาร่วมวางแผนในการออกแบบและพัฒนาหลักสูตรการฝึกวิชาชีพให้เหมาะสม 5) ครูฝึกอาชีพควรมีการจัดกิจกรรมฝึกอาชีพที่มีรูปแบบชัดเจน และมีเทคนิคการสอนที่น่าสนใจ 6) หลักสูตรการฝึกอาชีพต้องมีการปรับปรุงเนื้อหาที่ทันสมัย หลากหลาย โดยยึดผู้เสียหายเป็นสำคัญ 7) ควรมีการวางแผนจัดเตรียมวัสดุและอุปกรณ์ให้เพียงพอกับจำนวนผู้เสียหาย 8) ควรมีการบันทึกข้อบกพร่องของหลักสูตร พฤติกรรมของผู้เสียหายทุกคนที่เข้ารับการฝึกอาชีพ เพื่อนำมาปรับปรุงหรือพัฒนาหลักสูตร ซึ่งเป็นการเตรียมความพร้อมก่อนการส่งกลับและคืนสู่สังคมของผู้เสียหาย และ 9) ควรติดตามและประเมินผลว่าการดำเนินงานบรรลุวัตถุประสงค์และเป้าหมายของหลักสูตรที่ตั้งไว้หรือไม่ เพื่อเป็นข้อมูลสำหรับการปรับปรุงหรือพัฒนาหลักสูตร และช่วยในการตัดสินใจว่าควรจะดำเนินการฝึกอาชีพในหลักสูตรนั้นต่อไปหรือไม่ ข้อเสนอแนะจากการศึกษา คือ ควรมีการวางแผนส่งเสริมการเรียนรู้และพัฒนากระบวนการฝึกอาชีพ โดยกำหนดทิศทาง เป้าหมาย ขั้นตอน วิธีดำเนินการ และแผนงานหรือโครงการต่าง ๆ ตามความต้องการส่งเสริมและพัฒนาอาชีพของกลุ่มเป้าหมาย รวมถึงการพัฒนาหลักสูตรการฝึกอาชีพควรมีความหลากหลายและทันสมัย โดยการสร้างบทเรียน สื่อการเรียนรู้แบบออนไลน์พัฒนาควบคู่กับการฝึกอบรม และควรมีการสร้างภาคีเครือข่ายกลุ่มอาชีพในทุกระดับเพื่อยกระดับกลุ่มอาชีพของผู้เสียหายไปสู่การเป็นผู้ประกอบการมืออาชีพต่อไป