Bureauonderzoek Dorpsstraat te Sellingen, gemeente Westerwolde

In september 2024 is in opdracht van Enexis Netbeheer B.V. door Antea Group een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor een plangebied aan de Dorpsstraat te Sellingen in de gemeente Westerwolde. Aanleiding voor het onderzoek is de aanleg van laag‐ en middenspanningskabels. Met de geplande werkzaamheden worden de vrijstellingsgrenzen overschreden. Bij de aanlegwerkzaamheden kunnen eventuele archeologische resten worden verstoord. De werkzaamheden zijn daarom vergunningsplichtig en archeologisch onderzoek is verplicht.

Het archeologisch onderzoek dient als onderbouwing voor de ruimtelijke procedure. Een bureauonderzoek is de eerste stap binnen de Archeologische Monumentenzorg (AMZ, zie bijlage 2). Voor het plangebied geldt een onderzoeksplicht conform het beleid van de gemeente Westerwolde.

Het doel van het uitvoeren van een archeologisch bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Waar kunnen we wat verwachten? Voor het opstellen van een dergelijke verwachting wordt gebruik gemaakt van reeds bekende archeologische waarnemingen, historische kaarten, bodemkundige gegevens en informatie over de landschappelijke situatie. Een gespecificeerde verwachting gaat in op de mogelijke aanwezigheid, het karakter, de omvang, datering en eventuele (mate van) verstoring van archeologische waarden binnen het plangebied.

Het plangebied bevindt zich net ten oosten van een beekdal, en deels op een dekzandrug. De hoge ligging van het plangebied op deze dekzandrug en nabijheid van een beekdal, maakt dat de locatie vanaf de vroege prehistorie al een potentieel aantrekkelijke locatie voor bewoning is geweest. Dat het gebied in latere perioden ook nog een geschikte locatie was, blijkt uit meerdere vondsten uit de bronstijd en ijzertijd in de directe omgeving. Het plangebied bleef namelijk in deze periode nog steeds een hoge, maar ook droge locatie. In de middeleeuwen en nieuwe tijd begon men in het onderzoeksgebied met heideontginningen en ontstonden er esdorpen. Het zuidelijke deel van het tracé ligt zowel op een dekzandrug als op een es. Op basis van bekende archeologische en geologische gegevens kunnen er binnen het gehele plangebied dus archeologische resten en/of sporen uit alle perioden worden verwacht.

Het tracé volgt grotendeels de berm en het trottoir naast de Dorpsstraat en Dorigweg en de onverharde weg aan de Oude Kampenweg in Sellingen. Op basis van de bekende gegevens liggen er hier al zeer veel kabels en leidingen, met uitzondering van langs de Oude Kampenweg. Gezien de hoeveelheid beschikbare ruimte voor de aanleg van nieuwe kabels wordt verwacht dat een zeer groot deel van het tracé in reeds verstoorde grond ligt. De kans bestaat daarmee dat archeologische sporen en resten daarmee ook verstoord zijn. Het is echter niet uit te sluiten dat de ingrepen net naast de oudere sleuven worden gelegd of iets breder reiken dan de eerdere ontgravingen. Hierdoor kunnen in de profielwanden van de te graven sleuven intacte archeologische resten te verwachten zijn.

Antea Group adviseert om een verkennend booronderzoek (protocol 4003) uit te laten voeren op het gehele tracé. Aangezien er nog niet eerder archeologisch onderzoek ter plaatse van het tracé is uitgevoerd, is niet duidelijk of er archeologische resten aanwezig kunnen zijn binnen dit plangebied. Echter zijn er wel meerdere kabels en leidingen aanwezig waardoor de kans op verstoring groot is. Een booronderzoek kan duidelijkheid scheppen in de precieze verwachting en mate van verstoring van de bodem. Geadviseerd wordt om boringen te zetten op 50 meter afstand, wat neerkomt op circa 10 boringen.