O'ZBEK TILIDA NEOLOGIK BIRLIKLARNING IJTIMOIY QABUL QILINISHI: LEKSIK INNOVATSIYADAN UMUMXALQ QO'LLANISHIGACHA BO'LGAN BOSQICHLAR

Ushbu maqolada o‘zbek tilida neologik birliklarning ijtimoiy qabul qilinishi, ya’ni yangi so‘zlarning individual yoki tor guruhiy qo‘llanishdan umumxalq nutqigacha yetib borish bosqichlari tahlil qilinadi. Zamonaviy jamiyatda texnologik yangiliklar, ijtimoiy tarmoqlar, ommaviy axborot vositalari, ta’lim, kasbiy kommunikatsiya, migratsiya va madaniy almashinuv natijasida o‘zbek tilida ko‘plab yangi leksik birliklar yuzaga kelmoqda. Biroq har bir yangi birlik darhol umumxalq tiliga kirib ketmaydi; u avval muayyan ijtimoiy guruh nutqida sinovdan o‘tadi, keyin mediatizatsiya, semantik barqarorlashuv, uslubiy neytrallashuv va normativlashuv bosqichlarini bosib o‘tadi. Tadqiqotning maqsadi neologizmlarning ijtimoiy qabul qilinish mexanizmlarini aniqlash va leksik innovatsiyadan umumxalq qo‘llanishigacha bo‘lgan jarayonni bosqichma-bosqich tavsiflashdan iborat. Maqolada tavsifiy, semantik, sotsiolingvistik, pragmatik va kontekstual tahlil metodlaridan foydalanildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, neologizmning barqarorlashuvi uning kommunikativ zarurati, qo‘llanish chastotasi, ijtimoiy nufuzi, media orqali tarqalishi va adabiy me’yor bilan moslashuviga bog‘liq.