Plangebied Kootwijkerzand/Radio Kootwijk, gemeenten Barneveld en Apeldoorn.

<p>In plangebied Kootwijkerzand/Radio Kootwijk (Natura 2000 stuifzandgebied Kootwijkerzand) is sprake
van een snelle achteruitgang van het areaal open zand binnen het stuifzandgebied en onbalans in de
aanwezige vegetatietypen vooral door de voortdurende uitbreiding van het grijs kronkelsteeltje
(Campylopus introflexus). Door nieuw kaal zandoppervlak te realiseren kan de verstuivingsdynamiek in
het plangebied hersteld worden. Hiertoe zijn plagwerkzaamheden met een gemiddelde diepte van 5 tot
6 cm en een gezamenlijke omvang van 12,6 ha gepland, verdeeld over 504 plaglocaties met elk een
omvang van 250 m2. Het plangebied bestaat uit twee delen: deelgebied Kootwijkerzand in het westen
en deelgebied Radio Kootwijk in het zuidoosten.
<p>Deelgebied Kootwijkerzand bestaat vrijwel geheel uit stuifzandgebied met een grillig microreliëf. In
grote delen van dit gebied is het oorspronkelijke oppervlak door de wind geërodeerd; in andere delen is
dit door het stuivende zand juist afgedekt. In deelgebied Radio Kootwijk heeft in 1919 in het kader van
de aanleg van het zendstation een grootschalige egalisatie plaatsgevonden, waardoor daar het
stuifzandreliëf is verdwenen, het oorspronkelijke oppervlak is afgetopt en grove grindrijke
smeltwaterafzettingen aan het daglicht zijn gekomen.
<p>In deelgebied Kootwijkerzand zijn vele archeologische vindplaatsen bekend, vooral aan de noord- en
noordwestzijde van het gebied. Daarom is een groot deel van dit gebied aangewezen als beschermd
archeologisch Rijksmonument (monumentnr. 45113). In deelgebied Radio Kootwijk is het aantal
bekende archeologische vindplaatsen veel geringer. Wel is hier sprake van zeer waardevolle
archeologische vindplaats in de vorm van een Romeins marskamp.
<p>De verwachting is dat de geplande werkzaamheden niet zullen leiden tot grootschalige verstoring van
in het gebied aanwezige archeologische resten. Ze zullen zich vooral beperken tot (de top van) het
recente stuifzandpakket. Echter daar waar archeologische resten zich aan of direct onder het oppervlak
bevinden, bestaat de kans dat door de plagwerkzaamheden grondsporen en artefacten aan het daglicht
komen om blootgesteld te worden aan erosieve effecten van regen en wind. In deelgebied
Kootwijkerzand is op basis van de beschikbare gegevens met betrekking tot de bodemgesteldheid niet
te bepalen waar zich de (wat dit betreft) meest kwetsbare gebieden bevinden. Gezien de verspreiding
van bekende vindplaatsen wordt de kans op het aantreffen van intacte archeologische resten het
grootst geacht in het noorden en noordwesten van dit deelgebied. In deelgebied Radio Kootwijk zullen
eventuele archeologische resten zich door de eerdere egalisaties op veel plaatsen direct onder het
oppervlak bevinden; dit is ook het geval op de locatie van het Romeinse marskamp.
<p>Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied (mogelijk) archeologische
resten aangetast worden door de voorgenomen bodemingrepen, daarom wordt aanbevolen in het kader
van de bestaande planvorming vervolgstappen uit het proces van de Archeologische Monumentenzorg
(AMZ) te nemen:
<p>-
Aanbevolen wordt om in de gebieden die in de Parapluherziening Cultuurhistorie-Archeologie
gemeente Barneveld zijn aangeduid met de dubbelbestemming Waarde – Archeologie 6 (excl.
bekende uitgestoven gebieden) en ter plaatse van het Romeinse marskamp in de gemeente
Apeldoorn archeologisch vervolgonderzoek uit te voeren. Dit onderzoek kan bestaan uit een
archeologische begeleiding (inspectie achteraf) van de geplagde locaties om te controleren of
er bij de werkzaamheden archeologische resten aan het daglicht zijn gekomen. Wanneer dit het geval is, kan (per locatie) bepaald worden of, waar en welke maatregelen nodig zijn. Hierbij
kan (bij voorkeur) gedacht worden aan het (opnieuw) afdekken van de resten met een laag
(stuif)zand of in het uiterste geval aan een (kleinschalig) archeologisch onderzoek waarbij de
archeologische resten ex situ worden veiliggesteld;
<p>-
Ten behoeve van de aan- en afvoer van materieel en afgeplagd materiaal zal gebruik gemaakt
worden van bestaande wegen en paden. Ter hoogte van de plaglocaties zal ook daarbuiten
gereden worden. Aanbevolen wordt tijdens de uitvoering van het werk maatregelen te treffen
om schade (insporing) door het berijden met zwaar materieel ter hoogte van de plaglocaties en
in het gebied daaromheen te voorkomen.
<p>Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeenten Barneveld en
Apeldoorn, deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.