Archeologisch vooronderzoek in het kader van herinrichting infrastructuur en aanleg nieuw gescheiden rioolstelsel te Hoogblokland, gemeente Molenlanden

<p>In opdracht van de gemeente Molenlanden heeft Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek d.m.v. boringen (verkennende fase) uitgevoerd in het kader van de herinrichting van de infrastructuur en de aanleg van een nieuw gescheiden rioolstelsel te Hoogblokland, gemeente Molenlanden (afbeelding 1, kaart 1).<br>
Binnen het plangebied zal ter plaatse van de Meester D.C. Goesstraat, Korenbloemstraat, Schoolstraat, Boterbloemstraat, Pinksterbloemstraat, ‘t Hoog, Distel, Fluiterkruid en Speenkruid de infrastructuur worden heringericht. Het nieuwe straatprofiel zal worden gerealiseerd binnen de huidige kaders en grenzen. Hierbinnen worden alle verhardingen vervangen.<br>
Voorafgaand aan de ingrepen dient in kaart te worden gebracht of bij de ingrepen eventueel archeologische waarden worden bedreigd. Gezien de aard van de ingrepen (m.n. de ontgraving voor de nieuwe riolering) zullen deze mogelijk tot in de archeologisch relevante niveaus reiken. Het onderzoek wordt nu breed ingesteld zodat bij het verdere ontwerp rekening kan worden gehouden met archeologie.<br>
Landschappelijk gezien is het plangebied gelegen op, en op de flank van een rivierduin. Dit laagpakket van Delwijnen bevindt zich op ca. 2 tot 3 m -NAP (vanaf ca. 1,5 – 2,5 m -mv). Gekoppeld aan deze afzettingen kunnen archeologische resten voorkomen daterend vanaf het Paleolithicum. In het noordwesten is de Schaik stroomgordel gekarteerd. Nabij deze stroomgordel kunnen resten vanaf het Neolithicum voorkomen. Deze kunnen voorkomen vanaf ca. 1 m -NAP. Er is geen indicatie van menselijke activiteiten in de metaaltijden of de Romeinse tijd. Historische kaarten duiden aan dat vanaf de Middeleeuwen vooral activiteiten van landgebruik kunnen worden verwacht binnen het plangebied. Enkel in het zuiden ter plaatse van ’t Hoog kan nog sprake zijn van bebouwing. Op basis van de archeologische begeleiding die net naast het plangebied is uitgevoerd kunnen deze resten direct onder het maaiveld aanwezig zijn. Binnen het plangebied zijn wel al kabels en leidingen aanwezig. De Schoolstraat en de mr. D.C. Goesstraat zijn vermoedelijk volledig verstoord tot de diepte van de aanwezige riolering en overige kabels. De overige straten lijken nagenoeg onverstoord (afbeelding 24).<br>
Om dit gespecificeerd verwachtingsmodel te toetsen is op 1 december 2026 een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Uit het booronderzoek blijkt dat in het zuiden van het plangebied de ondergrond van het gebied uit rivierduinzand bestaat (Formatie van Boxtel, Laagpakket van Delwijnen). Dit wordt in een deel van de zone afgedekt door een humeuze kleilaag, waarschijnlijk een archeologische laag. In de boringen 7 en 11 zijn in deze laag houtskoolbrokjes, leembrokjes en een stuk bekapt hout gevonden. De archeologische laag gaat op 80 tot 150 cm onder het maaiveld naar boven toe over in matig tot sterk siltige klei met roestvlekken. Deze laag wordt geïnterpreteerd als een laag komklei. In het noorden van het plangebied bestaat de ondergrond uit een pakket slappe, sterk siltige klei met zandlaagjes (crevasse-afzettingen) en veen. Dit wordt afgedekt door de laag komklei. De ondergrond van dit deel van het plangebied is niet gerijpt en daarom niet goed bewoonbaar geweest. De bovenkant van het bodemprofiel bestaat uit een 50 tot 120 cm dikke recent omgewerkt en deels opgebracht klei- en zandpakket.</p>

<p>Op basis van het verkennend booronderzoek wordt in het zuiden en oosten van het plangebied een archeologisch niveau verwacht in de top van het rivierduinzand. Daarom wordt geadviseerd om in deze zone (die min of meer gelijkstaat met de Boterbloemstraat, Pinksterbloemstraat en ’t Hoog) archeologisch vervolgonderzoek door middel van een proefsleuvenonderzoek, variant archeologische begeleiding ten tijde van de aanleg van rioleringen uit te voeren (afbeelding 16). De werkwijze van dit onderzoek dient vastgelegd te worden in een door de bevoegde overheid goed te keuren Programma van Eisen (PvE). De overige delen van het plangebied kunnen worden vrijgegeven voor de voorgenomen ingreep.</p>