Archeologisch bureauonderzoek Spaarndamseweg 424-484, Haarlem Gemeente Haarlem

IDDS Archeologie heeft in mei 2022 een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd voor de Spaarndamseweg tussen 428 en 484 in Haarlem, gemeente Haarlem. De noodzaak tot het archeologisch onderzoek komt voort uit het bestemmingsplan. De doelstelling van het bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting voor het plangebied. Uit het bureauonderzoek blijkt dat het plangebied volgens de geologische kaart van Haarlem is gelegen in een gebied met IJ-klei op veen op strandwalzand. Uit een nabijgelegen archeologisch onderzoek in de Zaanenstraat blijkt dat de ondergrond van het plangebied waarschijnlijk niet bestaat uit strandwalzand, maar uit lagunaire afzettingen. Deze afzettingen liggen op ongeveer -3,5 m NAP ofwel in het plangebied op ongeveer 4,0 m -mv en dateren waarschijnlijk uit dezelfde periode als het ontstaan van de westelijk gelegen strandwal en dus uit het Neolithicum of de Bronstijd. Boven de lagunaire afzettingen is waarschijnlijk een veenpakket aanwezig, waarin soms enkele dunne stuifzandlaagjes voorkomen. De veenvorming is waarschijnlijk gestart in de Bronstijd en de top van dit pakket ligt op ongeveer -1,0 tot -1,5 m NAP (ofwel 1,5 tot 2,0 m -mv). Het veenpakket wordt bedekt door een kleilaag, de IJ-klei of waarschijnlijker de “klei van Bakenes”. Deze klei is waarschijnlijk afgezet bij overstromingen vanuit het Spaarne in de 12e eeuw na Chr. en de top van deze klei ligt op ongeveer -0,5 tot -1,0 m NAP (ofwel 1,0 tot 1,5 m -mv). Boven de kleilaag is een zandpakket aanwezig dat is geïnterpreteerd als een antropogeen ophoogpakket. Op het terrein van de voormalige gasfabriek (ten zuiden van het plangebied) werd een ophooglaag aangetroffen die bestond uit stadsafval uit de Nieuwe tijd. Deze laag lag op een zandpakket op een diepte van ongeveer 1,7 tot 2,0 m -mv (ofwel ongeveer -1,2 tot -1,5 m NAP). Ook is bij een inspectie ergens aan de Spaarndamseweg (mogelijk in het plangebied) aardewerk aangetroffen uit de vroege tot midden Nieuwe tijd. Het is daarmee mogelijk dat ook in het plangebied stadsafval voorkomt of andere vondsten. Deze vondsten worden dan verwacht aan de onderzijde van het ophoogpakket en dus waarschijnlijk boven de kleilaag of in de top van het veenpakket. Bij het onderzoek aan de Zaanenstraat is aan de lagunaire afzettingen, het kleipakket en het veenpakket een lage archeologische verwachting gegeven. De landschappen waarin deze afzettingen ontstonden waren niet gunstig voor gebruik door de mens, waardoor alleen resten van bijvoorbeeld de jacht of landbouw aanwezig kunnen zijn. Dergelijke resten zijn zeldzaam en moeilijk op te sporen. Daarnaast blijkt uit het bureauonderzoek dat het plangebied bebouwd is geweest tussen 1909 en 2010 en dat grote delen van het plangebied zijn gesaneerd tot een diepte van 1,0 tot 4,0 m -mv. In het grootste deel of waarschijnlijk zelfs in het gehele plangebied is de bodem daarom verstoord en zijn veel van de archeologische niveaus met een lage verwachting geroerd. Voor alle delen van het plangebied waar de bodem is gesaneerd tot meer dan 1,0 m -mv vervalt de archeologische verwachting. Voor het noordoostelijke deel van het plangebied geldt een lage archeologische verwachting. Op basis van deze verwachtingen adviseert IDDS Archeologie om het plangebied, voor wat betreft het aspect archeologie, vrij te geven voor de voorgenomen civieltechnische werkzaamheden.