การศึกษาเปรียบเทียบกระบวนการพิจารณาการรวมธุรกิจภายใต้กฎหมายการแข่งขันทางการค้า

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์ปัญหาที่เกิดขึ้นจาก กระบวนการพิจารณาการรวมธุรกิจ ตามพระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 โดยที่มาของการศึกษานี้เกิดจากการสังเกตจำนวนการขออนุญาตการรวมธุรกิจและการแจ้งผลการรวมธุรกิจในประเทศไทยที่มีต่ำกว่าที่ควรจะเป็นอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเปรียบเทียบกับประเทศที่มีขนาดเศรษฐกิจใกล้เคียงกัน ความไม่สมดุลของจำนวนดังกล่าวนำมาสู่การตั้งคำถามว่า กระบวนการพิจารณาการรวมธุรกิจของประเทศไทยที่บังคับใช้อยู่นั้นมีความไม่เหมาะสมและไม่มีประสิทธิภาพเพียงพอหรือไม่ หากพบว่าไม่มีความเหมาะสมและไม่มีประสิทธิภาพ จะมีแนวทางแก้ไขปรับปรุงอย่างไร เพื่อให้การบังคับใช้กฎหมายการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 บรรลุวัตถุประสงค์ของกฎหมายกระบวนการพิจารณาการรวมธุรกิจประกอบด้วยประเด็นสำคัญ 4 ประการ ได้แก่ การกำหนดนิยามของการรวมธุรกิจ การกำหนดเกณฑ์กำหนดหน้าที่ การกำหนดรูปแบบการควบคุมการรวมธุรกิจแบบบังคับหรือแบบสมัครใจและแบบก่อนหรือหลังการรวมธุรกิจสำเร็จ และ การกำหนดขั้นตอนและระยะเวลาในการพิจารณาการรวมธุรกิจ ผู้เขียนได้ทำการศึกษาแนวคิดพื้นฐานของการรวมธุรกิจทั้งในมิติทางธุรกิจและเศรษฐศาสตร์ ควบคู่ไปกับการวิเคราะห์บทบัญญัติว่าด้วยการควบคุมการรวมธุรกิจตามกฎหมายการแข่งขันทางการค้าของกฎหมายแม่แบบ คำแนะนำขององค์กรระหว่างประเทศ เพื่อนำมาเป็นฐานในการ วิเคราะห์เปรียบเทียบกับกระบวนการพิจารณาการรวมธุรกิจตามกฎหมายการแข่งขันทางการค้าของสหรัฐอเมริกา สหภาพยุโรป ประเทศแอฟริกาใต้ และประเทศอังกฤษ เพื่อประเมินข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นกับการบังคับใช้กฎหมายในประเทศไทยจากการศึกษาเปรียบเทียบดังกล่าว ผู้เขียนพบว่ากระบวนการพิจารณาการรวมธุรกิจตามพระราชบัญญัติการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 มีความไม่เหมาะสมและไม่มีประสิทธิภาพหลายประการ ดังนั้นผู้เขียนจึงได้เสนอให้มีการแก้ไขและเพิ่มเติมบทบัญญัติที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมการรวมธุรกิจหลายประการ อาทิ การกำหนดนิยามของผู้ประกอบธุรกิจและการรวมธุรกิจอย่างชัดเจน การปรับปรุงเกณฑ์กำหนดหน้าที่โดยการยกเลิกเกณฑ์ส่วนแบ่งตลาดและปรับปรุงมูลค่ายอดเงินขายของเกณฑ์รายได้พร้อมทั้งกำหนดให้มีการทบทวนเกณฑ์ดังกล่าวทุกปีภายใต้เงื่อนไขที่กำหนด นอกจากนี้ยังเสนอให้ยกเลิกการแจ้งผลการรวมธุรกิจ และกำหนดจำนวนขั้นตอนการพิจารณาเป็นแบบ 2 ขั้นตอน พร้อมทั้งกำหนดระยะเวลาและรายละเอียดของขั้นตอนการพิจารณาให้สอดคล้องกับรูปแบบ 2 ขั้นตอนที่เสนอ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการบังคับใช้กฎหมายการแข่งขันทางการค้าของประเทศต่อไป