การแก้ไขปัญหาการจอดหรือขับขี่ รถยนต์ รถจักรยานยนต์บนทางเท้า: กรณีศึกษาสำนักงานเขตพญาไท กรุงเทพมหานคร

การวิจัยเรื่อง “การแก้ไขปัญหาการจอดหรือขับขี่รถยนต์ รถจักรยานยนต์บนทางเท้า : กรณีศึกษา สำนักงานเขตพญาไท กรุงเทพมหานคร” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา (1) แนวทางการดำเนินงานของสำนักงานเขตพญาไทในการจัดการปัญหาการจอดหรือขับขี่รถบนทางเท้า (2) ปัญหา อุปสรรค และข้อจำกัดในการดำเนินงานดังกล่าว และ (3) แนวทางการยกระดับประสิทธิภาพในการจัดการปัญหาดังกล่าว โดยมีกรอบแนวคิดเชิงระบบว่าด้วยปัจจัยเชิงโครงสร้าง ปัจจัยทางกฎหมาย พฤติกรรมการฝ่าฝืน และการมีส่วนร่วมของประชาชนเป็นพื้นฐานในการวิเคราะห์การศึกษาครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยดำเนินการผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกเจ้าหน้าที่ภาครัฐระดับปฏิบัติและผู้กำหนดนโยบาย สังเกตการณ์ภาคสนาม และวิเคราะห์เอกสารที่เกี่ยวข้องทั้งในระดับท้องถิ่นและนโยบายส่วนกลาง ทั้งนี้ได้นำผลการวิเคราะห์จากภาคสนามมาประมวลร่วมกับแนวคิดทางวิชาการที่เกี่ยวข้องเพื่อสังเคราะห์องค์ความรู้ใหม่ในเชิงนโยบายท้องถิ่นผลการวิจัยพบว่า ปัญหาการจอดหรือขับขี่บนทางเท้าของเขตพญาไทมีความซับซ้อนที่เกิดจากหลายมิติ ได้แก่ โครงสร้างพื้นฐานที่ไม่เอื้อต่อผู้ใช้ถนน ข้อจำกัดด้านกฎหมายและอำนาจหน้าที่ของเจ้าหน้าที่เทศกิจ กำลังคนและอุปกรณ์สนับสนุนที่มีอยู่อย่างจำกัด รวมถึงพฤติกรรมของผู้ใช้รถที่มักเลือกใช้ทางเท้าในชั่วโมงเร่งด่วนโดยไม่เกรงกลัวบทลงโทษ นอกจากนี้ยังพบว่าการมีส่วนร่วมของประชาชนแม้มีช่องทางให้แจ้งเบาะแส แต่ยังไม่เป็นระบบและยังขาดกลไกสร้างแรงจูงใจอย่างเพียงพอข้อค้นพบจากการศึกษานำมาสู่การเสนอแนวทางการยกระดับการจัดการด้านต่าง ๆ ได้แก่ การเพิ่มอำนาจและศักยภาพเจ้าหน้าที่เทศกิจ การใช้เทคโนโลยีสนับสนุน เช่น กล้อง AI และระบบแจ้งเหตุอัตโนมัติ การจัดระบบรางวัลนำจับพร้อมการคุ้มครองผู้แจ้ง และการสร้างกลไกบูรณาการข้อมูลระหว่างหน่วยงานท้องถิ่น ภาคีเครือข่าย และชุมชน ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายจากการวิจัยนี้ ได้แก่ การปรับปรุงกฎหมายที่เกี่ยวข้องเพื่อเพิ่มอำนาจให้กับเจ้าหน้าที่เทศกิจ จัดสรรงบประมาณสนับสนุนเทคโนโลยีการตรวจสอบและควบคุมพื้นที่ พัฒนาระบบการแจ้งเบาะแสที่มีแรงจูงใจควบคู่กับความปลอดภัย และการพัฒนาแผนยุทธศาสตร์เมืองที่เชื่อมโยงการจัดการทางเท้าเข้ากับเป้าหมายด้านความปลอดภัย สิ่งแวดล้อม และความเท่าเทียม