Archeologisch bureauonderzoek Krommestraat 42 te Sint Willebrord (gemeente Rucphen)

In januari 2024 is door Aeres Milieu een archeologisch bureauonderzoek uitgevoerd aan de Krommestraat 42 te Sint Willebrord
(gemeente Rucphen).
Aanleiding voor het laten uitvoeren van dit archeologisch onderzoek betreft een bestemmingsplanwijziging ten behoeve van
woningbouw. De diepte van de toekomstige bodemverstoring is op dit moment onbekend, maar uitgaande van een standaard
funderingsdiepte zonder onderkeldering, zal de bodemverstoring tot ten minste 80 centimeter (vorstvrije diepte) beneden
maaiveld reiken. De verwachting is dan ook dat bij het uitgraven van de bouwputten, ten behoeve van de voorgenomen
nieuwbouw, de bodem tot in het archeologische niveau verstoord zal worden en eventueel aanwezige archeologische waarden
daardoor verloren zullen gaan.
De onderzoekslocatie ligt volgens de Archeologische Beleidskaart van de gemeente Rucphen in drie verschillende zones. Het
oostelijke deel van het plangebied ligt in een zone Waarde 2. Voor deze verwachtingszone geldt een onderzoeksplicht bij
bodemingrepen met een oppervlakte groter dan 100 m2 en dieper dan 50 cm beneden maaiveld. Het noordelijke en centrale
deel van het plangebied bevinden zich in een zone Waarde 5. Voor deze verwachtingszone geldt geen onderzoeksplicht. Voor
het westelijke deel van het plangebied geldt een middelhoge archeologische verwachting – Waarde 4. Voor deze
verwachtingszone geldt een onderzoeksplicht bij bodemingrepen met een oppervlakte groter dan 1000 m2 en dieper dan 50 cm
beneden maaiveld. Middels deze kaart heeft de gemeente aangegeven dat de locatie onderzoeksplichtig is.
Op de geomorfologische kaart ligt het plangebied binnen een gebied van terrasafzettingswelvingen. Op het kaartbeeld van het
Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN4) is te zien dat het plangebied op hoger gelegen terrasafzettingen ligt, relatief dichtbij
een lager gelegen dalvormige laagte.
Jager-verzamelaars verkozen hoger gelegen gebieden in het landschap, die niet ver verwijderd waren van (open) water. Als de
nabijgelegen dalvormige laagte in deze periode watervoerend was, dan was de situering van het plangebied gunstig voor jagerverzamelaars.
Het is echter niet bekend of deze watervoerend was. Om deze redenen wordt een hoge verwachting toegekend
voor vindplaatsen uit het laat-paleolithicum tot en met het mesolithicum.
De hogere ligging van het plangebied zal voor latere landbouwende samenlevingen een aantrekkelijke vestigingsplaats zijn
geweest. Binnen het plangebied worden laarpodzolgronden verwacht. De bovengrond van deze gronden kenmerkt zich door een
minstens 30 – 50 centimeter dik humeus pakket. Dit humeuze pakket is ontstaan door langdurig landbouwkundig gebruik. In de
omgeving van het plangebied (binnen straal van 500 meter) zijn tot op heden maar enkele archeologische vondsten en/of
vindplaatsen bekend uit de periode neolithicum tot vroege middeleeuwen. Er geldt voor het plangebied een middelhoge
archeologische verwachting voor vondsten en nederzettingsresten uit zowel de periode neolithicum tot en met de ijzertijd als
voor nederzettingsresten uit de Romeinse tijd tot en met de vroege middeleeuwen.
Het plangebied ligt ten oosten van de Krommestraat. Deze straat kwam uit op de verbindingsweg tussen het bewoningscluster
‘het Heike’ en het dorp Sprundel. Op het kadastraal minuutplan (1811-1832) is te zien dat de omgeving van het plangebied
onbebouwd was en in gebruik was als bouwland. Volgens de historische kaarten is het grootste deel van het plangebied
onbebouwd gebleven. Op basis van deze informatie kan een middelhoge verwachting worden gesteld voor archeologische resten
voor de late middeleeuwen tot en met de nieuwe tijd.
Voor het plangebied wordt om bovenstaande redenen een archeologisch vervolgonderzoek noodzakelijk geacht. Dit kan
plaatsvinden in de vorm van een verkennend booronderzoek om de intactheid van de bodem en de diepteligging van de
potentiële archeologische niveaus vast te stellen. Hiermee kan de ondergrond in kaart worden gebracht en de ouderdom (en
dus de archeologische verwachting) worden toegespitst.
De resultaten van dit onderzoek dienen te worden getoetst door de bevoegde overheid (gemeente Rucphen), dat op basis van
het uitgebrachte advies een besluit zal nemen. Wij willen de opdrachtgever erop wijzen dat dit selectieadvies nog niet betekent
dat al bodemverstorende activiteiten of daarop voorbereidende activiteiten kunnen worden ondernomen.
Het uitgevoerde onderzoek is verricht conform de gestelde eisen en gebruikelijke methoden. Het onderzoek is gericht op het
inzichtelijk maken van de toestand van het aanwezige bodemarchief. Hiermee kan de beschadiging dan wel vernietiging als
gevolg van de voorgenomen verstoring van een mogelijk aanwezig bodemarchief tot een minimum worden beperkt.
Dit rapport is in februari 2024 verstuurd naar de opdrachtgever om het ter goedkeuring voor te leggen aan de
bevoegde overheid (gemeente Rucphen). Hier is nooit een reactie op ontvangen. Aangezien de tweejaarstermijn is verstreken, is besloten
om dit rapport in Archis te uploaden zonder het selectiebesluit toe te voegen.