การเพิ่มประสิทธิภาพระบบการรักษาความปลอดภัยของสถานที่ราชการ: กรณีศึกษาศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร

การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพที่มุ่งศึกษาเกี่ยวกับแนวทางการเพิ่มประสิทธิภาพของระบบการรักษาความปลอดภัยเกี่ยวกับสถานที่ของศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร โดยการศึกษาสภาพปัจจุบันของระบบการรักษาความปลอดภัย แล้วนำมาวิเคราะห์ช่องว่าง เพื่อปรับปรุงระบบการรักษาความปลอดภัยให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ซึ่งแบ่งการพิจารณาออกเป็น 5 มิติ ได้แก่ 1) การวิเคราะห์ความเสี่ยงและภัยคุกคาม 2) การสำรวจ/ตรวจสอบการรักษาความปลอดภัยเกี่ยวกับสถานที่ 3) การจัดทำแผนการรักษาความปลอดภัยเกี่ยวกับสถานที่ 4) การกำหนดมาตรการการรักษาความปลอดภัยเกี่ยวกับสถานที่ และ 5) การนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมดิจิทัลมาประยุกต์ใช้กับระบบการรักษาความปลอดภัยของศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันและจุดอ่อนของระบบการรักษาความปลอดภัยเกี่ยวกับสถานที่ของศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร เพื่อวิเคราะห์ระบบการรักษาความปลอดภัยเกี่ยวกับสถานที่ของศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร เทียบกับมาตรฐานการรักษาความปลอดภัยเกี่ยวกับสถานที่ ตลอดจนเสนอแนะแนวปฏิบัติที่ดีในการพัฒนาระบบการรักษาความปลอดภัยเกี่ยวกับสถานที่ของศาลาว่าการกรุงเทพมหานครสู่ความเป็นเลิศ โดยผู้วิจัยได้ทบทวนข้อมูลจากเอกสาร การสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม และการสัมภาษณ์เชิงลึก ด้วยวิธีแบบเจาะจง ประกอบด้วย 5 กลุ่มหลัก ได้แก่ กลุ่มผู้บริหารกรุงเทพมหานคร กลุ่มผู้บังคับบัญชาของสำนักงานเลขานุการปลัดกรุงเทพมหานคร กลุ่มผู้ควบคุมการปฏิบัติงานด้านการรักษาความปลอดภัย กลุ่มเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย และกลุ่มผู้รับบริการ จำนวนรวมทั้งสิ้น 12 คน ผลการศึกษาวิจัย พบว่า 1) การวิเคราะห์ความเสี่ยงและภัยคุกคามมีประเด็นสำคัญ คือ กระบวนการปัจจุบันยังไม่เป็นระบบและขาดความครอบคลุม เนื่องจากคณะทำงานไม่ได้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านการวิเคราะห์ความเสี่ยง และขาดการมีส่วนร่วมอย่างกว้างขวางในองค์กร ควรนำแนวคิด COSO ERM 2017 มาประยุกต์ใช้ โดยมอบหมายให้ผู้เชี่ยวชาญหรือคณะทำงานเฉพาะด้านทำหน้าที่วิเคราะห์ความเสี่ยงให้ครอบคลุมอย่างเป็นระบบ 2) การสำรวจ/ตรวจสอบการรักษาความปลอดภัยเกี่ยวกับสถานที่ ประเด็นคือการตรวจสอบการรักษาความปลอดภัยมักจะเกิดขึ้นเมื่อเกิดการละเมิดการรักษาความปลอดภัยขึ้นแล้ว หรืออยู่ในสถานการณ์ที่เสี่ยงต่อการเกิดภัยคุกคาม ซึ่งยังขาดการวางแผนอย่างเป็นระบบและการทบทวนเชิงป้องกัน แม้ว่ามีการปรับมาตรการตามสถานการณ์ แต่กระบวนการทบทวนยังไม่เป็นมาตรฐาน ควรกำหนดแนวทางการสำรวจหรือตรวจสอบที่ชัดเจน โดยให้เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องดำเนินการสำรวจและตรวจสอบจุดเสี่ยงอย่างเป็นระบบ พร้อมกำหนดวิธีการและรอบเวลาที่เหมาะสมในการดำเนินการ 3) การจัดทำแผนการรักษาความปลอดภัยเกี่ยวกับสถานที่ ประเด็นคือศาลาว่าการกรุงเทพมหานครได้จัดทำแผนการรักษาความปลอดภัยทั้งในเวลาปกติและเวลาฉุกเฉิน รวมถึงแผนฉุกเฉินสำหรับการชุมนุมสาธารณะไว้แล้ว แต่แผนดังกล่าวยังไม่ได้ดำเนินการปรับปรุงให้เป็นปัจจุบัน ดังนั้น จึงควรปรับปรุงแผนการรักษาความปลอดภัยให้สอดคล้องกับระเบียบกรุงเทพมหานครว่าด้วยการรักษาความปลอดภัยเกี่ยวกับสถานที่ราชการของกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2566 4) การกำหนดมาตรการการรักษาความปลอดภัยเกี่ยวกับสถานที่ ศาลาว่าการกรุงเทพมหานครได้มีมาตรการการรักษาความปลอดภัยเกี่ยวกับสถานที่ตามมาตรฐานการรักษาความปลอดภัย แต่หากจะพัฒนาระบบการรักษาความปลอดภัยให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ควรให้เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับการกำหนดมาตรการการรักษาความปลอดภัยศึกษาระเบียบที่เกี่ยวข้องกับการรักษาความปลอดภัย และ 5) การนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมดิจิทัลมาประยุกต์ใช้กับระบบการรักษาความปลอดภัย ประเด็น คือ ระบบการรักษาความปลอดภัยของศาลาว่าการกรุงเทพมหานครยังไม่มีการใช้เทคโนโลยีเท่าที่ควร แม้จะมีการนำระบบตรวจจับและอ่านป้ายทะเบียนรถยนต์อัตโนมัติมาใช้ในลานจอดรถชั้นใต้ดิน แต่ยังไม่ครอบคลุมการควบคุมยานพาหนะภายในศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร การศึกษานี้มีข้อเสนอแนะ คือ 1) การใช้หลักการ PDCA (Plan-Do-Check-Act) ในการปรับปรุงและพัฒนาระบบรักษาความปลอดภัย 2) ปรับปรุงระเบียบกรุงเทพมหานครว่าด้วยการรักษาความปลอดภัยให้ทันสมัยและสอดคล้องกับการใช้เทคโนโลยี 3) จัดทำแนวทางปฏิบัติการรักษาความปลอดภัยที่ครอบคลุมตั้งแต่การเตรียมความพร้อม การตอบสนองต่อเหตุการณ์ การฟื้นฟู และการเยียวยา 4) แต่งตั้งคณะกรรมการประเมินมาตรฐานการรักษาความปลอดภัย และ 5) จัดอบรมเรื่องการรักษาความปลอดภัยให้แก่เจ้าหน้าที่ทุกคนอย่างสม่ำเสมอ