Ijsselstein Benschopperstraat 28 BO IVO1

<p>In opdracht van Wiegand Bruss heeft ADC ArcheoProjecten een bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Benschopperstraat 28 in IJsselstein (gemeente IJsselstein). In het plangebied zal de bestaande juwelierswinkel uitgebreid worden en zullen nieuwe appartementen worden gebouwd. Het onderzoek is uitgevoerd in het kader van een aanvraag van een bouwvergunning en was noodzakelijk om te bepalen of bij de voorgenomen activiteiten de kans bestaat dat archeologische resten in de ondergrond worden aangetast.</p><p>Het plangebied bevindt zich in de middeleeuwse stadskern van IJsselstein. Hier kunnen resten uit de Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd aanwezig zijn, zoals ophogingslagen en stenen funderingen. Omdat de zuidelijke helft van het plangebied in gebruik is geweest als erf/achtertuin kunnen hier beer- en waterputten aanwezig zijn.</p><p>Het bovenste pakket van het plangebied bestaat waarschijnlijk uit verschillende ophogingslagen tot op een onbekende diepte onder het maaiveld. Onder deze ophogingspakketten zal de bodem waarschijnlijk uit komklei bestaan. Het is mogelijk dat tussen -0,5 m en +0,8 m N.A.P. oeverafzettingen van de Buitenzorgse stroomgordel in het plangebied aanwezig zijn (bij een straatniveau van 2,5 m + NAP op 3,0 tot 1,7 m diepte). Op en in deze afzettingen kunnen bewoningsresten verwacht worden vanaf het Late Neolithicum tot de Middeleeuwen.</p><p>Op een dieper niveau, op of in de top van de oeverafzettingen van de Wiersche stroomgordel op ca. 5,5 m -mv beneden het maaiveld kunnen archeologische resten uit het Neolithicum voorkomen. De archeologische laag bestaat uit een vermenging van onder meer kleine fragmenten aardewerk, houtskool en bot met het oorspronkelijke substraat. De meeste typen archeologische resten (bot, houtskool, aardwerk, metaal) zullen door de natte en zuurstofloze condities goed zijn geconserveerd.1 Teneinde deze verwachting te toetsen werd in het plangebied een booronderzoek (specificatie VS03) uitgevoerd. In het plangebied zijn tien boringen uitgevoerd en de maximale boordiepte bedroeg 6 m-mv.<br>Hieruit bleek dat de diepe ondergrond van het plangebied uit een pakket zwak siltige klei bestaat, afgewisseld met veenlagen. Deze lithologische afwisseling is kenmerkend voor een nat komgebied. De verwachte stroomgordel van Wiersch is binnen de onderzochte diepte niet in de ondergrond aangetroffen. De zandige stroomrug bevindt zich mogelijk dieper dan 6 m -mv of is niet in het plangebied aanwezig.<br>Bovenop de komafzettingen is een 20 cm dik pakket klei met zandlaagjes gevonden. Het is mogelijk dat dit pakket uit oeverafzettingen van de Buitenzorgse stroomgordel bestaat en van ongeveer 2900 tot 2500 v Chr dateert.</p><p>Boven de oeverafzettingen is een 15 cm dik pakket veraard veen aangetroffen. De veraarding van het veen had waarschijnlijk een antropogene oorzaak en een stukje verbrand steen is in deze laag gevonden.</p><p>Dat betekent dat we deze laag als potentieel archeologisch niveau kunnen beschouwen dat vanaf het Laat Neolithicum tot de Middeleeuwen gedateerd kan worden.<br>Later is bovenop deze veraarde veenlaag meer veen ontstaan.</p><p>Hierboven bevindt zich in het plangebied een laag klei en dan zand, samen zijn deze ongeveer 40 cm dik. Dit pakket bevat fosfaatvlekken en is zwak humeus, wellicht is dit een omgewerkt pakket.</p><p>Vanwege de lithologie en de aanwezigheid van puinresten is het bovenste pakket als ophogingspakket te bestempelen. Waarschijnlijk zijn in dit pakket funderingsresten overgebleven en dateert het uit de Late Middeleeuwen of de Nieuwe Tijd.</p><p>Op grond van de onderzoeksresultaten is gebleken dat er binnen het plangebied sprake is van twee potentiële archeologische niveaus; de veraarde veenlaag op een diepte van 175 tot 190 cm -mv en het ophogingspakket met de mogelijke funderingsresten direct onder het maaiveld. Eén van deze niveaus zal ernstig verstoord worden door de voorgenomen ingreep, namelijk het ophogingspakket. </p><p>Daarom adviseert ADC ArcheoProjecten om in het plangebied tijdens de graafwerkzaamheden in een archeologische begeleiding uit te voeren, om daarmee informatie te behouden die van belang is voor kennisvorming over het verleden. De archeologische begeleiding dient hetzelfde doel als een opgraving. Dit betekent dat bij de civiele werkzaamheden aangetroffen vondsten of archeologische sporen worden geregistreerd en, in zover de werkzaamheden dat toelaten, worden gedocumenteerd. De exacte invulling van de werkzaamheden dient te worden vastgelegd in een door de bevoegde overheid goed te keuren Programma van Eisen (PvE). Het verdient verder de aanbeveling om de uitvoerder van het grondwerk te wijzen op de plicht archeologische vondsten te melden bij de bevoegde overheid, zoals aangegeven in artikel 53 van de Monumentenwet.</p>