บทบาทของเจ้าพนักงานตำรวจศาลในประเทศไทย

ในช่วงเวลาที่ผ่านมานั้น ศาลยุติธรรมได้รับผลกระทบจากสถานการณ์ความไม่สงบภายในประเทศอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะสถานการณ์ทางการเมืองและความขัดแย้งของฝ่ายต่าง ๆ โดยเฉพาะในส่วนกลางได้ทวีความรุนแรงขึ้น มีการนัดชุมนุมในบริเวณใกล้เคียงศาลยุติธรรม มีการก่อการร้าย การคุกคามบุคลากรในกระบวนการยุติธรรม และการทำลายทรัพย์สินของหน่วยงานราชการและประชาชน เป็นเหตุให้เกิดความเสียหายต่อทรัพย์สินและมีผลกระทบต่อความปลอดภัยและขวัญกำลังใจของผู้พิพากษาและบุคลากรในกระบวนการยุติธรรม รวมทั้งความเชื่อมั่นของประชาชนที่มีต่อการปฏิบัติหน้าที่ของศาลยุติธรรมเป็นอย่างมาก ปัญหาความรุนแรงและความไม่ปลอดภัยต่อศาลยุติธรรมยังคงมีอยู่อย่างต่อเนื่อง และมีแนวโน้มที่จะทวีความรุนแรงมากขึ้น ในขณะที่ระบบรักษาความปลอดภัยของศาลยุติธรรมซึ่งมีอยู่ในปัจจุบันยังมีประสิทธิภาพไม่มากเท่าที่ควร และยังไม่มีระบบดูแลรักษาความปลอดภัยเฉพาะตัวผู้พิพากษาและบุคลากรที่เกี่ยวข้องเป็นการเฉพาะแต่อย่างใด ศาลยุติธรรมจึงได้ยกร่างพระราชบัญญัติเจ้าพนักงานตำรวจศาล พ.ศ. 2562 ขึ้น โดยพระราชบัญญัติดังกล่าวได้กำหนดให้มีเจ้าพนักงานตำรวจศาล และให้มีอำนาจ หน้าที่ในการรักษาความสงบเรียบร้อยและรักษาความปลอดภัยบุคคลและทรัพย์สินในบริเวณศาล ป้องกันและปราบปรามการกระทำความผิดในบริเวณศาล รักษาความปลอดภัยและคุ้มครองข้าราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรมตามกฎหมายว่าด้วยระเบียบข้าราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรม พนักงานและลูกจ้างของศาลและสำนักงานศาลยุติธรรม ซึ่งกระทำการตามหน้าที่หรือเพราะเหตุที่จะกระทำหรือได้กระทำการตามหน้าที่ รวมทั้งอาคารสถานที่และทรัพย์สินของศาลและสำนักงานศาลยุติธรรม ซึ่งเจ้าพนักงานตำรวจศาลได้เริ่มดำเนินงานตามภารกิจดังกล่าวตั้งแต่ พ.ศ. 2562 เป็นต้นมาจนถึงปัจจุบัน การศึกษาครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารายละเอียดของพระราชบัญญัติเจ้าพนักงานตำรวจศาล พ.ศ. 2562 รวมไปถึงกฎหมายหรือระเบียบต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินงานของเจ้าพนักงานตำรวจศาลในประเทศไทย ศึกษาแนวทางการดำเนินงานของเจ้าพนักงานตำรวจศาล ตามพระราชบัญญัติเจ้าพนักงานตำรวจศาล พ.ศ. 2562 และกฎหมายหรือระเบียบต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องในปัจจุบัน ตลอดจนศึกษารูปแบบการดำเนินงาน อำนาจหน้าที่ บทบาทของหน่วยงานที่ดำเนินการบังคับตามคำสั่งศาลและการดูแลรักษาความปลอดภัยของศาลในต่างประเทศ เพื่อนำมาประกอบการพิจารณาแนวทางการดำเนินงานของเจ้าพนักงานตำรวจศาลของประเทศไทย ซึ่งเป็นการศึกษาวิจัยเอกสาร (Documentary Research) โดยศึกษาค้นคว้าจากแนวความคิดทฤษฎีที่เกี่ยวข้องในการพัฒนารูปแบบการรักษาความปลอดภัย ตำรา หนังสือ วิทยานิพนธ์ที่เกี่ยวข้อง บทความ และเอกสารอื่นทั้งที่เป็นกฎหมายและไม่ใช่กฎหมาย รวมถึงข้อมูลในเว็บไซต์ต่าง ๆ ในอินเตอร์เน็ต แล้วนำมาศึกษาวิเคราะห์ วิจัยเปรียบเทียบกับระบบการรักษาความปลอดภัยในต่างประเทศ จากนั้นจึงดำเนินการศึกษา วิเคราะห์ วิจัยในส่วนของเจ้าพนักงานตำรวจศาลในประเทศไทยว่ามีความเหมาะสมที่จะดำเนินการในรูปแบบใด สอดคล้องหรือไม่กับปัจจัย ข้อจำกัดต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง รวมถึงมีปัญหา อุปสรรคและข้อเสนอแนะอย่างไร ผลการศึกษาพบว่า ภารกิจของเจ้าพนักงานตำรวจศาลที่ผ่านมานั้นยังมีปัญหา อุปสรรคที่จำเป็นต้องได้รับการสนับสนุนในหลายด้าน ทั้งนี้ผู้ศึกษาได้วิเคราะห์ปัญหา อุปสรรคดังกล่าวและได้เสนอแนะแนวทาง ทั้งในส่วนสำคัญที่สุดในการปฏิบัติงานคือกฎหมาย เช่น พระราชบัญญัติเจ้าพนักงานตำรวจศาล พ.ศ. 2562 หรือระเบียบข้อบังคับต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง จำเป็นต้องได้รับการปรับปรุงหรือแก้ไขเพิ่มเติมให้มีรายละเอียดที่สอดคล้องกับสถานการณ์ในปัจจุบัน ด้านระบบงานภายในของเจ้าพนักงานตำรวจศาลที่ต้องมีการพัฒนาให้สามารถใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ด้านการประสานงานข้อมูลที่ควรครอบคลุมทุกข้อมูลที่จำเป็นต่อภารกิจของเจ้าพนักงานตำรวจศาล ด้านบุคลากรที่ควรมีจำนวนที่สอดคล้องกับปริมาณภารกิจและมีศักยภาพที่เหมาะสม มีการจัดสรรด้านครุภัณฑ์ อุปกรณ์ที่จำเป็นในการปฏิบัติหน้าที่ รวมไปถึงสามารถมีความก้าวหน้าในวิชาชีพและมีสิทธิประโยชน์ของเจ้าพนักงานตำรวจศาลที่เหมาะสมโดยไม่มุ่งเน้นแต่เพียงเรื่องค่าตอบแทนเท่านั้น