เส้นทางสู่การกระทำผิดซ้ำ: กรณีศึกษาผู้ต้องขังหญิงเรือนจำกลางอุบลราชธานี

งานวิจัยชิ้นนี้จัดทำขึ้นเพื่อศึกษาเส้นทางชีวิตของผู้ต้องขังหญิงกระทำผิดซ้ำ และศึกษาความต้องการหลังพ้นโทษนำไปสู่การหาแนวทางการให้บริการทางสังคมสงเคราะห์หลังพ้นโทษ โดยศึกษาจากกรณีศึกษาที่เป็นผู้ต้องขังหญิงกระทำผิดซ้ำ เรือนจำกลางอุบลราชธานี คดีความผิดเกี่ยวกับยาเสพติด จำนวน 8 ราย และคดีลักทรัพย์ จำนวน 2 ราย รวมถึงผู้บริหารและผู้ปฏิบัติงานด้านสังคมสงเคราะห์ จำนวน 3 ราย การศึกษาพบว่า ผู้ต้องขังหญิงส่วนใหญ่ต้องเผชิญกับสภาวะวิกฤติในชีวิตตั้งแต่วัยเด็ก จุดเปลี่ยนในชีวิตทำให้รู้สึกไม่มีคุณค่าและอยู่ในภาวะพึ่งพิง ครอบครัวที่ไม่เข้มงวด ส่วนหนึ่งมาจากพ่อแม่แยกทางกัน วัยเด็กผู้ต้องขังจึงต้องอาศัยอยู่กับครอบครัวพ่อแม่เลี้ยงเดี่ยว หรืออยู่ในครอบครัวข้ามรุ่นที่มีผู้สูงอายุเป็นผู้เลี้ยงดู ผู้ต้องขังจะไม่ค่อยได้รับการตำหนิจากผู้ดูแล เกิดความรู้สึกไม่ได้รับการเติมเต็ม ขาดความอบอุ่น ขาดโอกาสทางการศึกษา ส่งผลให้มีพฤติกรรมเบี่ยงเบนไปสู่การกระทำผิด โดยเฉพาะในช่วงวัยรุ่นจะมีพฤติกรรมเกเร หนีเรียนไปจนถึงจับกลุ่มมั่วสุมสิ่งเสพติด มีพฤติกรรมขาดความยับยั้งชั่งใจ กระทำผิดเกี่ยวกับทรัพย์ และต้องโทษจำคุก โดยทิ้งบุตรที่อยู่ภายนอกให้ปู่ ย่า ตา ยาย รับผิดชอบ แต่เมื่อพ้นโทษออกมาการกระทำความผิดก็ยังคงเดิม เนื่องจากผู้ต้องหญิงจำเป็นต้อง หารายได้เลี้ยงดูบุตรและครอบครัว จึงมีความต้องการด้านอาชีพมากที่สุดภายหลังพ้นโทษ ไม่ว่าจะเป็นทุนประกอบอาชีพ ตำแหน่งงานว่าง หรือการฝึกวิชาชีพ แต่ลักษณะการประกอบอาชีพของผู้ต้องขังกลับเป็นอุปสรรคในการสร้างความมั่นคงในชีวิตและเป็นเหตุให้กลับมากระทำผิดซ้ำ เพื่อสร้างรายได้ที่มากกว่าการทำงานสุจริต ซึ่งการกระทำผิดซ้ำส่งผลให้มีข้อจำกัดในการให้ความช่วยเหลือนักสังคมสงเคราะห์จึงต้องเข้าใจสถานการณ์ปัญหาของผู้ต้องขังหญิง โดยใช้กระบวนการการจัดการรายกรณีกับผู้ต้องขังหญิงกระทำผิดซ้ำ เพื่อการบำบัดอารมณ์ ความคิด ฟื้นฟูศักยภาพ และพัฒนาพฤตินิสัย รวมถึงแสวงหาทรัพยากรที่ตอบสนองต่อความต้องการด้านอาชีพและการกลับไปใช้ชีวิตอยู่ในสังคมไม่หวนกลับมากระทำผิดซ้ำ