Archeologisch onderzoek in plangebied Mouterijnoort te Wageningen

<p>In opdracht van Combinatie Mouterijnoort V.O.F. heeft archeologisch onderzoeksbureau Archeodienst Gelderland ten behoeve van nieuwbouw een opgraving uitgevoerd in het plangebied Mouterijnoort in Wageningen (gemeente Wageningen).</p><p>In het plangebied waren vier deelgebieden voor nader onderzoek geselecteerd (deelgebied A t/m D). De oppervlakte van deze deelgebieden bedroeg 4450 m2. Tijdens het uitvoeren van de opgraving werd duidelijk dat de geselecteerde deelgebieden niet compleet opgegraven konden worden omdat er afstand gehouden moest worden tot de bestaande gebouwen, alle kabels en leidingen moesten intact blijven en obstakels als bomen, een kunstwerk, kolken en een fietsenstalling moesten blijven staan. Uiteindelijk kon in totaal 3006 m2 vlak aangelegd worden.</p><p>In het zuidoostelijke deel (deelgebieden C en D) bestaat de ondergrond uit grindhoudend hellingmateriaal van de stuwwal die ten oosten van het plangebied ligt. In het westen en noorden (deelgebieden A en B) bestaat de top van de C-horizont uit dekzand dat tegen de flank van de stuwwal is afgezet en dat de grovere hellingafzettingen afdekt. In het zand is een zogenaamde moderpodzolgrond (type holtpodzol) ontstaan die kenmerkend is voor het stuwwallandschap. Vanwege de aanwezigheid van een dun plaggendek met onderliggende moderpodzolgrond, kan de bodem worden geclassificeerd als een loopodzolgrond. Door de aanwezigheid van een plaggendek is het reliëfverschil in het oorspronkelijke loopvlak op het tegenwoordige maaiveldniveau niet meer waar te nemen. Oorspronkelijk lag het zuidoostelijke deel van het onderzochte gebied relatief hoog en liep het terrein in westelijke en noordelijke richting af.</p><p>Het archeologische onderzoek heeft, ondanks het feit dat het terrein slechts fragmentarisch kon worden opgegraven, veel sporen en vondsten opgeleverd die inzicht geven in de vroege bewoningsgeschiedenis van dit gebied. De oudste resten, in de hoedanigheid van een vuurstenen snijwerktuig (een zogenaamde steil geretoucheerde kling) en misschien enkele fragmenten aardewerk, dateren uit het Laat-Neolithicum (2850-2000 voor Chr.). De meeste sporen en vondsten die over alle vier opgegraven deelgebieden verspreid voorkwamen, horen bij een nederzetting uit de Midden- en Late-IJzertijd, omstreeks de 3e tot en met 1e eeuw voor Chr. (vindplaats 1). Uit dit tijdvak is in het noorden van het onderzoeksgebied het grootste deel van een huisplattegrond blootgelegd (Huis 2). Verder zijn uit deze periode onder meer enkele plattegronden van graanopslagschuurtjes (spiekers), sporen van een afrastering, voorraadkuilen, een haard en een crematiegraf van een jong kind opgegraven. In het oosten van het opgegraven gebied zijn paalkuilen onderzocht die behoren bij een woonplaats uit de Midden- of Laat- Romeinse tijd (250-450 na Chr.; vindplaats 2). Zowel langs de westgrens als de noordoostgrens van het opgegraven gebied zijn de sporen van een erf uit de Volle-Middeleeuwen (10e-12e eeuw na Chr.) ontdekt (vindplaats 3). Waarschijnlijk gaat het om de resten van één erf waarvan de boerderij zich op een gegeven moment over een korte afstand heeft verplaatst. Van twee vol- middeleeuwse boerderijplattegronden kon de helft worden opgegraven (Huis 1 en Huis 3). De resterende gedeeltes lagen buiten de grenzen van het onderzoeksgebied. Bij deze nederzetting horen verder enkele kuilen, twee parallelle greppels en paalkuilen, waarvan sommige mogelijk tot de plattegronden van schuren of hooimijten kunnen worden gerekend.<br>Vanaf de Late-Middeleeuwen is het gebied tot ver in de Nieuwe tijd als akker in gebruik gebleven (vindplaats 4). In deze periode is door een systeem van plaggenbemesting een dik esdek ontstaan dat, tot aan het moment waarop het terrein in de 20e eeuw bebouwd werd, als een deken de onderliggende archeologische resten heeft afgedekt.</p>