Wal en Lopikerstraat, Schoonhoven, gemeente Krimpenerwaard

ADC ArcheoProjecten heeft in september en oktober 2022 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek uitgevoerd op de locatie Wal en Lopikerstraat te Schoonhoven De aanleiding voor het onderzoek is de voorgenomen vervanging van de riolering. Hiervoor is een omgevingsvergunning vereist.Op basis van het bureauonderzoek geldt een lage archeologische verwachting voor de periode Neolithicum tot en met de IJzertijd. Deze verwachting is gebaseerd op de ligging in een komgebied en een veenmoeras waar naar verwachting drassige omstandigheden heersten. Hierdoor was het gebied ongeschikt voor bewoning en ander landgebruik. Vanaf de jaartelling werden de Lopikerwetering en de Lek actief. De Lopikerwetering ligt ten noorden en westen van het plangebied en de Lek ligt ten zuiden van het plangebied. Vanwege de aanwezigheid van deze rivieren werd het veen beter ontwaterd en namen de mogelijkheden tot gebruik en bewoning van het gebied toe. Daarom geldt voor de periode Romeinse tijd – Vroege Middeleeuwen een middelhoge verwachting.Uit het bureauonderzoek blijkt, dat het plangebied net binnen de 14e-eeuwse stadsomwalling van Schoonhoven ligt. Het plangebied maakte vanaf deze periode deel uit van de stadsverdediging. Het bestond uit de wal rond Schoonhoven. Ten behoeve van deze wal is een dik pakket grond aangebracht ter plaatste van het plangebied. Langs de oostzijde van het plangebied liep de stadsmuur. Nadat de stadsmuur in de 17e eeuw was vernieuwd en was voorzien van bastions, grensde de zuidoostzijde van het plangebied aan één van de bastions. In het noorden van het plangebied op de hoek van de Wal en de Lopikerstraat heeft tot het begin van de 19e eeuw een van de toegangspoorten van de stad, de Lopikerpoort gestaan. Ter plaatse van de huidige Lopikerstraat is lange tijd een brug aanwezig geweest over de toenmalige stadsgracht. Op basis hiervan geldt voor de periode Late Middeleeuwen – Nieuwe tijd een hoge verwachting op het aantreffen van archeologische resten. Teneinde deze verwachting te toetsen en aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Tijdens het booronderzoek zijn binnen de maximale boordiepte (4 m -mv) geen natuurlijke afzettingen aangetroffen. Vanwege ondoordringbaar puin in de ophogingslagen, kon handmatig niet dieper worden geboord dan 4 m -mv. De archeologische verwachting voor de periode Neolithicum – Vroege Middeleeuwen kon daarom niet worden getoetst en blijft gehandhaafd zoals deze op basis van het bureauonderzoek was opgesteld. Het booronderzoek heeft uitgewezen dat de bovenste meter van de ondergrond van de Wal uit de moderne tijd stamt. In dit pakket kwam namelijk onder andere plastic voor. Hiervoor kan de hoge archeologische verwachting worden bijgesteld naar laag. Dieper dan 1 m -mv kunnen archeologische resten uit de Late Middeleeuwen – Nieuwe tijd voorkomen en blijft de hoge verwachting gehandhaafd.