Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase De Vorrelvenen 11 te Dwingeloo, gemeente Westerveld (DR) Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase De Vorrelvenen 11 te Dwingeloo, gemeente Westerveld (DR)

<p>Laagland Archeologie heeft in september 2021 een Bureauonderzoek en Inventariserend veldonderzoek - verkennende fase uitgevoerd aan De Vorrelvenen 11 te Dwingeloo. Het onderzoek vond plaats in verband met de ruimtelijke procedure rondom de herontwikkeling van een kampeerterrein Het onderzoek is uitgevoerd conform de protocollen SIKB KNA 4002 en 4003.<br>Het bureauonderzoek had tot doel een archeologisch verwachtingsmodel op te stellen. Centraal staat daarbij de vraag of en zo ja welke archeologische resten (complextype, datering, diepteligging en gaafheid) in het plangebied kunnen worden verwacht. Hiertoe zijn landschappelijke, archeologische en historische bronnen geraadpleegd.<br>Het plangebied ligt in een zone met grondmorenewelvingen. Westelijk ligt een stuifzandgebied; oostelijk een beekdal. In het plangebied zijn veldpodzolgronden of – indien het stuifzandgebied zich tot in het plangebied uitstrekt – vlakvaaggronden aanwezig. Voor zover bekend was er in het plangebied geen of nauwelijks sprake van veengroei. Rond 1832 was het plangebied onderdeel van een groot heidegebied. Rond 1900 was het plangebied ontgonnen (akker). Vanaf 1900 komt ten noorden van het plangebied bebouwing voor. Het omliggende terrein is tot in de tweede helft van de vorige eeuw een vochtig heidegebied gebleven. In de nabijheid ligt een tankgracht uit WO II. Op het AHN is het plangebied een vlak terrein temidden van een stuifzandgebied in het noorden, westen en zuiden en een laaggelegen beekdal in het oosten. In de omgeving is een vindplaats uit het Mesolithicum bekend: In het Mesolithicum was nog geen sprake van een stuifzandgebied – dit is waarschijnlijk pas in de Late Middeleeuwen of Nieuwe Tijd ontstaan door overmatig landgebruik – maar zeer waarschijnlijk was er wel sprake van een gradiëntzone, waarbij relatief hoge gronden aan de laaggelegen beekdalgronden grensden. Resten uit andere perioden zijn in de omgeving niet bekend. Waarschijnlijk heeft in het plangebied geen of nauwelijks opstuiving plaatsgevonden. Vermoedelijk is vanaf de ontginning rond 1900 sprake van bodemverstoring (ploegen) en wellicht is de bodem later – toen het terrein in gebruik is genomen als kampeerterrein – geroerd en/of geëgaliseerd.<br>Op basis van de landschappelijke situatie kunnen resten uit de periode Laat-Paleolithicum – vroeg-Neolithicum (periode van jagers/verzamelaars) verwacht worden (hoge verwachting). Daarnaast kunnen resten van vroege landbouwers (midden-Neolithicum tot en met Romeinse tijd) worden verwacht (middelhoge/hoge verwachtging). Resten vanaf de Vroege Middeleeuwen worden niet verwacht.<br>Het uitgevoerde verkennende booronderzoek heeft tot doel het verwachtingsmodel te toetsen en zo nodig aan te vullen. Hiertoe zijn verspreid over het toegankelijke deel van het plangebied verkennende boringen gezet. In dit stadium is verkennend booronderzoek de meest efficiënte onderzoekswijze om de archeologische potentie van het plangebied in kaart te brengen.<br>Uit het verkennend booronderzoek blijkt dat de bodem nagenoeg intact is. Onder een verstoorde laag ligt een podzolbodem met vrijwel overal een intacte B-horizont, vaak bestaande uit een Bh- en een Bs-horizont. In diverse boringen is een gliedelaagje aangetroffen tussen verstoord pakket en podzolbodem. De kans dat het gebied nog archeologische resten met een intacte archeologische context bevat is daarom hoog. Specifiek gaat het daarbij om de periode Laat-Paleolithicum tot en met Vroeg-Neolithicum en in mindere mate om het Midden- en Laat-Neolithicum. Waarschijnlijk werd het terrein in de loop van het Laat-Neolithicum te nat voor bewoning.</p>