การจัดการตนเองของศิลปินไม้เท้าขาวชุมชนรุ่งอรุณ ซอยสุขสวัสดิ์ 1 เขตราษฎร์บูรณะ กรุงเทพมหานคร

การศึกษาเรื่องการจัดการตนเองของศิลปินไม้เท้าขาวชุมชนรุ่งอรุณ ซอยสุขสวัสดิ์ 1 เขตราษฎร์บูรณะ กรุงเทพมหานคร เป็นการศึกษาวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Study) เก็บข้อมูลจากแหล่งข้อมูลจากบุคคลโดยวิธีการสัมภาษณ์เจาะลึก (In-dept Interivew) และนำเสนอข้อมูลด้วยการเขียนเชิงพรรณนา เพื่อให้เห็นถึงการจัดการตนเองของศิลปินไม้เท้าขาวที่ทำให้มีทักษะในการดำเนินชีวิต การจัดการกับปัญหา การตัดสินใจในสถานการณ์ต่าง ๆ รวมไปถึงการพยายามปรับตัว ต่อสู้ และดิ้นรนไม่ให้กลายเป็นภาระทางสังคม เพื่อให้สามารถดำเนินชีวิตเหมือนคนทั่วไปและสร้างคุณค่าศิลปินไม้เท้าขาวให้เกิดการยอมรับในสังคม โดยใช้กรณีศึกษาเป็นศิลปินไม้เท้าขาว ที่อาศัยในชุมชนรุ่งอรุณ ซอยสุขสวัสดิ์ 1 กรุงเทพมหานคร เป็นกรณีศึกษา จำนวน 4 คน โดยบุคคลทั้ง 4 เป็นผู้พิการทางการมองเห็น ประกอบอาชีพเป็นศิลปินไม้เท้าขาว เป็นระยะเวลาไม่ต่ำกว่า 5 ปี ได้แก่ ลุงวี ลุงผ่อง ป้าสา และลุงศักดิ์ จากการศึกษาพบว่า กระแสทุนนิยมส่งผลต่อการทำงานและการดำเนินชีวิต และเป็นตัวกำหนดแบบแผนและวิถีชีวิตของผู้พิการทางการมองเห็น ทำให้ผู้พิการทางการมองเห็นจำเป็นต้องเดินทางมาหางานทำในแหล่งที่สามารถหารายได้ที่เพียงพอ และหาแหล่งที่อยู่ที่มีราคาถูก โดยผู้พิการทางการมองเห็นทั้ง 4 ราย เลือกอาศัยชุมชนรุ่งอรุณ ซอยสุขสวัสดิ์ 1 จากการชักชวนของคนที่รู้จักและเพื่อนที่เป็นศิลปินไม้เท้าขาว ซึ่งจุดเริ่มต้นของชุมชนคนตาบอดในชุมชนรุ่งอรุณมาจากการเข้ามาเช่าอาศัยของผู้พิการทางการมองเห็นเมื่อ 30 ปีก่อน จนมีการบอกต่อชักชวนจนมีผู้พิการทางการมองเห็นเข้ามาพักอาศัยจำนวนมาก ปัจจัยสำคัญที่ทำให้ผู้พิการทางการมองเห็นเข้ามาพักอาศัยในชุมชนแห่งนี้ ได้แก่ 1) การเดินทางที่สะดวก 2) ความคุ้นเคยและการช่วยเหลือของคนในชุมชน 3) ความสะดวกในดำรงชีวิต 4) การได้รับการช่วยจากเจ้าของหอพัก 5) ต้นทุนค่าใช้จ่ายและที่พักอาศัย ผู้พิการทางการมองเห็นชุมชนรุ่งอรุณส่วนใหญ่ไม่ได้รับการศึกษา สำหรับผู้ที่เข้าถึงการศึกษาหรือการฝึกอาชีพมีทางเลือกในการประกอบอาชีพที่มากขึ้น และอาชีพที่ผู้พิการทางการมองเห็นทำได้ก็มีหลายอาชีพ เช่น ขายลอตเตอรี่ หมอนวด แต่ไม่ใช่อาชีพที่ผู้พิการทางการมองเห็นชอบหรืออยากทำ บางอาชีพต้องมีการลงทุน บางอาชีพมีความเสี่ยง บางอาชีพต้องฝึกฝนซึ่งมีความยากและใช้ระยะเวลา ทั้งยังไม่เป็นอิสระ ทำให้ผู้พิการทางการมองเห็นในชุมชนรุ่งอรุณส่วนใหญ่เลือกเป็นศิลปินไม้เท้าขาว เนื่องจากมีปัญหาอุปสรรคและข้อจำกัดน้อยที่สุด แต่ด้วยข้อจำกัดด้านรายได้จึงทำให้ผู้พิการทางการมองเห็นหลายคนเลือกจะมีคู่ครองและอาศัยอยู่ร่วมกัน เพื่อจะได้ช่วยกันหารายได้และลดค่าใช้จ่าย นอกจากนี้ ผู้พิการทางการมองเห็นพยายามสร้างเครือข่ายของตนเองกับคนต่าง ๆ รอบข้าง ผ่านการแลกเปลี่ยนผลประโยชน์ตอบแทนซึ่งกันและกัน เพื่อให้ตนเองสามารถที่จะดำรงชีวิตอยู่ได้ เช่น คนขับแท็กซี่ คนขับรถตุ๊กตุ๊ก รวมไปถึงเจ้าของหอพักและคนอื่น ๆ ในชุมชน สุดท้ายนี้ อาชีพศิลปินไม้เท้าขาวไม่ได้มีความมั่นคง หากศิลปินไม้เท้าขาวไม่สามารถร้องเพลงได้ ก็ไม่สามารถหาเงินมาดำเนินชีวิต รวมไปถึงการวางแผนชีวิตในวัยเกษียณ และยังเป็นกลุ่มคนเปราะบางที่ไม่มีความมั่นคงในบั้นปลายของชีวิตเพราะเป็นกลุ่มคนที่เข้าไม่ถึงสวัสดิการต่าง ๆ ได้อย่างเต็มที่ แม้ว่าจะมีองค์กรต่าง ๆ ยื่นมือเข้ามาช่วยเหลือ แต่ก็ไม่ได้ทำให้ศิลปินไม้เท้าขาวเข้าถึงสิทธิต่าง ๆ อย่างทั่วถึง ทำให้ชีวิตในวัยเกษียณของศิลปินไม้เท้าขาวยังไม่มีความชัดเจนแน่นอนว่าในอนาคตจะใช้ชีวิตอย่างไรให้มีคุณภาพที่ดีและมีความมั่นคงไปจวบจนวาระสุดท้ายของชีวิต