Tepelenburgweg 4, Harskamp (gemeente Ede). Een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek

<p>ADC ArcheoProjecten heeft in augustus en september 2016 een bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek uitgevoerd op de locatie Tepelenburgweg 4 in Harskamp, gemeente Ede. De aanleiding van het onderzoek was destijds een bestemmingsplanwijziging voor de functiewijziging van een bestemming met agrarische bebouwing naar ‘wonen’. Hierbij zou alle aanwezige bebouwing worden gesloopt en zouden er vervolgens vier woningen met bijgebouwen worden gerealiseerd. Vervolgens zijn eind 2016 de plannen gewijzigd en heeft ADC ArcheoProjecten in opdracht van ABCV Architectuur de onderliggende rapportage daarop aangepast.<br>De aanleiding van dit onderzoek is een bestemmingsplanwijziging voor de functiewijziging van een bestemming met agrarische bebouwing naar ‘wonen’. Hiertoe zal een deel van de bestaande bebouwing worden gerestaureerd en omgevormd tot woning. Voorts zullen drie schuren worden gesloopt, zal één schuur worden ingekort en wordt één nieuwe woning toegevoegd. Tenslotte zal op de oorspronkelijke fundering de in het verleden gesloopte schaapskooi worden herbouwd.<br>Op basis van het bureauonderzoek is een gespecificeerde verwachting opgesteld. Hieruit volgt dat het plangebied op een dekzandrug is gelegen. Op grond van deze ligging moet rekening worden gehouden met archeologische vindplaatsen uit alle perioden vanaf het Laat-Paleolithicum.<br>Vindplaatsen uit het Laat-Paleolithicum en Mesolithicum zullen zich manifesteren in de vorm van vuursteen- en houtskoolconcentraties. Vindplaatsen vanaf het Neolithicum zullen zich manifesteren in de vorm van een cultuurlaag, een omgewerkte laag onder(in) het plaggendek met daarin aardewerkscherven en houtskool. Organische resten en bot zullen door de relatief droge en zure bodemomstandigheden slecht zijn geconserveerd. Eventuele grondsporen (uitgezonderd diepe paalsporen, waterputten et cetera) zullen zich tot een halve meter in de natuurlijke ondergrond (dekzandafzettingen) bevinden. De intactheid van een eventuele vindplaats zal afhankelijk zijn van de dikte van het plaggendek en de aard en omvang van bodemverstorende activiteiten in de Late Middeleeuwen en/of Nieuwe tijd.<br>Op basis van oude kaarten blijkt dat in het plangebied sprake is van een historisch erf (‘Groot Tepelenburg’). De vroegste datering van dit erf is niet bekend, maar zal gezien de geschiedenis van Harskamp in de Late Middeleeuwen gezocht moeten worden. Op een kaart van landgoed Tepelenburgh uit 1649 is ter plaatse van het plangebied reeds sprake van een boerderij. Daarom moet rekening worden gehouden met resten van één of meerdere voorgangers van de huidige boerderij. Verder zijn ter plaatse resten van gesloopte bijgebouwen, ophogingslagen en afvalkuilen met daarin fragmenten van allerlei gebruiksvoorwerpen en bouwmateriaal aan te treffen.<br>Om deze verwachting te toetsen en waar nodig aan te vullen is in het plangebied een verkennend booronderzoek uitgevoerd. Hieruit komt naar voren dat de natuurlijke ondergrond conform verwachting uit matig fijn dekzand (Laagpakket van Wierden binnen de Formatie van Boxtel) bestaat. Plaatselijk zijn er restanten van een podzolbodem aanwezig. Het dekzand wordt afgedekt door een 45 tot 75 cm dik opgebracht pakket, dat ontstaan is door plaggenbemesting of door ophoging van het erf van de boerderij.<br>Uit de aanwezigheid van resten van een podzolbodem in de top van het dekzand blijkt dat dit niveau grotendeels intact is. Een uitzondering vormen twee boringen waar geen resten van een podzolbodem zijn aangetroffen. Aangenomen wordt dat hier de oorspronkelijk aanwezige podzolbodem volledig is opgenomen in de bovengrond.<br>Verder kan gesteld worden dat in delen waar restanten van een podzolbodem aanwezig zijn eventueel aanwezige archeologische sporen en vondsten uit de periode voor het ontstaan van het erf ‘Groot Tepelenburg’ nog intact aanwezig zullen zijn. Aangenomen wordt dit niveau ter plaatse van het erf gedeeltelijk verstoord zal zijn door de aanleg en sloop van bebouwing. Als gevolg van betonverharding kon deze aanname middels handige boringen niet geverifieerd worden. Wel moet op grond van historische gegevens rekening worden gehouden met funderingsresten en andere sporen en vondsten gerelateerd aan de voorganger(s) van de huidige boerderij. Dergelijke resten zijn echter met een booronderzoek niet of nauwelijks in kaart te brengen.</p>