Plangebied Eeftinkveld te Rijssen, gemeente Rijssen-Holten.

<p>In opdracht van Staatsbosbeheer heeft RAAP in oktober 2025 een archeologisch vooronderzoek in de
vorm van een bureauonderzoek uitgevoerd voor het plangebied Eeftinkveld te Rijssen in de gemeente
Rijssen-Holten. Aanleiding vormt de voorgenomen natuurontwikkeling in het gebied waarbij bos zal
worden aangeplant (ca. 27 ha) en kruiden- en faunarijk grasland (ca. 11 ha) en vochtig hooiland (ca. 11
ha) zal worden aangelegd. Voor de aanplant van het bos zal de grond plaatselijk tot 15 cm -mv worden
geschraapt. Daarnaast zal voor het kruiden- en faunarijk grasland en vochtig hooiland de bodem op de
lage gronden tot maximaal 30 cm zal worden afgegraven. </p>
<p>Het plangebied ligt in een gebied met gordeldekzandglooiingen en -ruggen op de overgang van de
hoger gelegen stuwwalen en smeltwaterafzettingen in het zuiden en oosten en de lagergelegen
dekzandvlakte in het noorden. Vooral ten zuiden van het plangebied, in het gebied De Borkeld en het
Elsenerveld, zijn veel archeologische resten bekend waaruit blijkt dat dit gebied vanaf het laat
paleolithicum tot in de vroege ijzertijd vrij intensief bewoond is geweest en dat op de hoger gelegen
gordeldekzandruggen kan ook nog tot in de Romeinse tijd bewoning hebben plaatsgevonden. Uit het
historisch kaartmateriaal blijkt dat er in de nieuwe tijd geen bewoning in het plangebied heeft
plaatsgevonden en dat het pas begin 20e eeuw is ontgonnen. </p>
<p>Hierdoor hebben de hoger gelegen gordeldekzandruggen met haar- of veldpodzolgronden en
grondwatertrap VI of VII een middelhoge verwachting voor resten en sporen uit de periode vanaf het
laat-paleolithicum tot en met de Romeinse tijd. Deze resten kunnen al direct onder de dunne bouwvoor
verwacht worden. Voor latere perioden hebben deze delen een lage verwachting. </p><p>De overige delen van
het plangebied hebben door hun lagere ligging en relatief hoge grondwaterstanden een lage
archeologische verwachting voor alle perioden. Wel moet hier rekening gehouden worden met de
mogelijke aanwezigheid van deposities in de vorm van wapens, gebruiksvoorwerpen en sieraden in het
voormalige veengebied.
Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat op de hoger gelegen gordeldekzandruggen met
nog een middelhoge verwachting, waar bos zal worden aangeplant, de bodemingrepen beperkt zijn
waardoor hier geen archeologische resten bedreigd worden. Daarom wordt in het kader van de
voorgenomen bodemingrepen hier geen vervolgstap uit het proces van de Archeologische
Monumentenzorg (AMZ) noodzakelijk geacht. Indien hier in de toekomst eventueel diepere
bodemingrepen uitgevoerd zullen worden, wordt hiervoor wel vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm
van een inventariserend veldonderzoek door middel van een verkennend booronderzoek.
In de lager gelegen delen van het plangebied wordt in het kader van de voorgenomen bodemingrepen
vooralsnog ook geen archeologisch vervolgonderzoek aanbevolen. Wel dient hier rekening gehouden te
worden met de aanwezigheid van deposities. Dergelijke resten laten zich echter moeilijk opsporen door
prospectief archeologisch onderzoek voorafgaand aan de werkzaamheden. Daarom wordt voor deze
delen geadviseerd om de graafwerkzaamheden (extensief) te begeleiden. Hierbij moet vooral gedacht
worden aan metaaldetectie na het verwijderen van de bouwvoor. </p>
<p>Indien daar bij de uitvoering van de werkzaamheden onverwacht archeologische resten worden
aangetroffen, dan is conform artikel 5.10 van de Erfgoedwet aanmelding van de desbetreffende
vondsten bij de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap c.q. de Rijksdienst voor het Cultureel
Erfgoed verplicht (vondstmelding via ARCHIS).</p>
<p>Dit rapport geeft (selectie)adviezen. Het is aan de bevoegde overheid, de gemeente Rijssen-Holten,
deze al dan niet over te nemen in de vorm van een (selectie)besluit.