การศึกษาผลตอบแทนผิดปกติในระยะสั้นและระยะยาวของการควบรวมกิจการแต่ละประเภท

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ผลตอบแทนผิดปกติของผู้ซื้อกิจการ (Acquirer) ในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย แยกตามประเภทของการควบรวมกิจการ ได้แก่ การควบรวมกิจการแนวนอน (Horizontal) การควบรวมกิจการแนวตั้ง (Vertical) และการควบรวมระหว่างกิจการที่ไม่มีความสัมพันธ์ต่อกัน (Conglomerate) โดยประเมินทั้งระยะสั้นรอบวันประกาศผ่านค่าผลตอบแทนผิดปกติสะสมเฉลี่ย (CAAR) และระยะยาวผ่านผลตอบแทนผิดปกติแบบถือครอง (BHAR) ครอบคลุมเหตุการณ์ควบรวมในช่วงปี พ.ศ. 2557–2567 เพื่อสะท้อนพัฒนาการล่าสุดของตลาดทุนไทยระเบียบวิธีวิจัยใช้แนวทางศึกษาเหตุการณ์ (Event Study) โดยกำหนดช่วงประมาณค่าปกติที่ -120 ถึง -11 วัน และหน้าต่างเหตุการณ์ระยะสั้นที่ (-1,+1), (-3,+3) และ (-10,+10) สำหรับการคำนวณ CAAR ขณะที่การวิเคราะห์ระยะยาววัดผล BHAR ที่ช่วง 6, 12, 24, 30 และ 36 เดือน เทียบกับดัชนีตลาดอ้างอิง ทั้งนี้มีการทดสอบนัยสำคัญทางสถิติเพื่อประเมินว่าค่าที่ได้แตกต่างจากศูนย์หรือไม่ในระดับความเชื่อมั่นที่เหมาะสมผลการวิจัยในภาพรวมพบว่า ค่าเฉลี่ยของผลตอบแทนผิดปกติของผู้ซื้อกิจการโดยเฉลี่ยอยู่ใกล้ศูนย์และไม่แตกต่างจากศูนย์อย่างมีนัยสำคัญทั้งในกรอบระยะสั้น (CAAR) และระยะยาว (BHAR) ในทุกประเภทของการควบรวมกิจการ แม้บางช่วงเวลาและบางประเภทดีลจะปรากฏค่าบวกหรือลบที่เด่นขึ้น แต่เมื่อตรวจสอบด้วยค่าสถิติทดสอบแล้วไม่ผ่านเกณฑ์วิพากษ์ ซึ่งสอดคล้องกับข้อค้นพบในวรรณกรรมที่ว่า ผลส่วนเกินเฉลี่ยของผู้ซื้อกิจการ (Acquirer) มักไม่สม่ำเสมอและอ่อนแรงลงเมื่อพิจารณาในระยะยาวหรือเมื่อควบคุมปัจจัยเงื่อนไขของดีลข้อค้นพบดังกล่าวชี้ว่าการคาดหวังผลตอบแทนส่วนเกินจากประเภทของการควบรวมกิจการเพียงตัวแปรเดียวอาจไม่เพียงพอสำหรับการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ของบริษัทและการลงทุนของนักลงทุน การประเมินความคุ้มค่าควรพิจารณาปัจจัยเฉพาะรายเพิ่มเติม เช่น วิธีการชำระราคา ระดับความเกี่ยวเนื่องของกิจการ กลยุทธ์การบูรณาการหลังควบรวม คุณภาพของ Synergy และสภาวะการแข่งขันในอุตสาหกรรม นอกจากนี้ ข้อจำกัดของงาน ได้แก่ ขนาดตัวอย่างที่จำกัดในบางประเภทดีล ความไวต่อกรอบเวลา และปัจจัยภายนอกตลาด สะท้อนให้เห็นถึงความจำเป็นของการทดสอบความทนทานด้วยแบบจำลองอ้างอิงหลายชุดและการแยกกลุ่มย่อยตามเงื่อนไขดีลในงานวิจัยอนาคต