เจตคติต่อนิพพานของพระภิกษุในมหาวิทยาลัยสงฆ์

วิทยานิพนธ์เล่มนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความคิดเห็นเรื่องนิพพานในมหาวิทยาลัยสงฆ์ทั้ง 2 แห่ง ได้แก่ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย และ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัยเพื่อนามาวิเคราะห์เจตคติต่อนิพพานของพระภิกษุในมหาวิทยาลัยสงฆ์ ใช้รูปแบบการวิจัยแบบผสมผสาน(Mixed Methods Research) ระหว่างวิธีวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) กับวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยเป็นการวิจัยเชิงปริมาณแต่สนับสนุนด้วยข้อมูลเชิงคุณภาพ ซึ่งการวิจัยเชิงปริมาณ เครื่องมือที่ใช้คือแบบสอบถามในการเก็บรวบรวมข้อมูล ส่วนการรวบรวมข้อมูลเชิงคุณภาพ ได้จากการสัมภาษณ์เชิงลึก รวมถึงข้อมูลเอกสารทางวิชาการ บทความและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง นอกจากนั้น ผู้วิจัยเล็งเห็นว่า การวิจัยด้วยวิธีการวิจัยแบบผสมผสานนั้นอาจทาให้เราทราบถึงเจตคติต่าง ๆ ที่มีผลต่อความคิดเห็นเรื่องนิพพานของพระภิกษุในมหาวิทยาลัยสงฆ์ได้อย่างรอบด้านและมีชัดเจนยิ่งขึ้น โดยผลการวิจัยสรุปได้ ดังนี้จากการวิจัยในด้านแบบสอบถามพบว่า ผลจากการศึกษาความคิดเห็นเกี่ยวกับนิพพานทั้ง 3 ด้าน ได้แก่ องค์ประกอบด้านความรู้ องค์ประกอบด้านความรู้สึก และองค์ประกอบด้านพฤติกรรมและสังคม พบว่า ทั้ง 3 ด้านมีระดับความคิดเห็นโดยรวมอยู่ในระดับมาก นอกจากนั้นจากแบบสัมภาษณ์พบว่า สภาพสังคมและค่านิยมในปัจจุบันมีผลต่อเจตคติต่อนิพพานของพระภิกษุและจากแบบสอบถามพบว่า การตอบคาถามของพระภิกษุกลุ่มตัวอย่างทั้งหมดนั้น มีความเห็นที่ตรงกันหลายข้อ มีเพียงบางข้อเท่านั้นที่มีผลต่างกัน และ ในระหว่างที่วิจัยนั้นมีประเด็นที่ควรนามาอภิปรายเพิ่มเติมในขั้นตอนสุดท้ายของงานวิจัย ดังนั้นผู้วิจัยจึงนามาอภิปรายเพิ่มเติมเอาไว้ในงานวิจัยนี้ด้วยผลการวิเคราะห์เจตคติต่อนิพพานของพระภิกษุในมหาวิทยาลัยสงฆ์ทั้งจากวิธีการสัมภาษณ์ และวิธีการแจกแบบสอบถาม พบว่ามีเจตคติทั้งในด้านที่มีความเห็นสอดคล้องกัน และด้านที่ไม่สอดคล้องกัน เช่น เจตคติต่อนิพพานของพระภิกษุในมหาวิทยาลัยสงฆ์ในส่วนองค์ประกอบด้านความรู้ ในภาพรวมและผลของค่าเฉลี่ยมีความสอดคล้องกัน ส่วนเจตคติต่อนิพพานของพระภิกษุในมหาวิทยาลัยสงฆ์ในส่วนองค์ประกอบด้านความรู้สึก และ เจตคติต่อนิพพานของพระภิกษุในมหาวิทยาลัยสงฆ์ในส่วนองค์ประกอบด้านพฤติกรรมและสังคม ในภาพรวมแม้จะมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากทั้งคู่ แต่ก็มีความไม่สอดคล้องกันในบางข้อ ซึ่งมีผลลัพธ์มาจากความคิดเห็นและพฤติกรรมส่วนตัวของกลุ่มตัวอย่างในงานวิจัยในครั้งนี้