Alphen aan den Rijn, Persleiding Rijnsaterwoude Gemeente Alphen aan den Rijn (ZH)

<p>Eind april 2017 is een archeologisch onderzoek uitgevoerd in het plangebied ‘Rijnsaterwoude’ te Alphen aan den Rijn (gemeente Alphen aan den Rijn). Het plangebied ligt ten noorden van de bebouwde kom, in de Vierambachtspolder. De aanleiding van dit onderzoek betreft de aanleg van een 1,0 meter brede en 1,7 meter diepe sleuf ten behoeve van een afvalwatertransportleiding (persleiding). De leiding loopt volgens de archeologische beleidskaart van de gemeente Alphen aan den Rijn door een zone met een archeologische waarde. In het kader van de aanvraag omgevingsvergunning is daarom archeologisch onderzoek noodzakelijk. De aanleg is over een lengte van circa 420 strekkende meter archeologisch begeleid. Het gebied wordt tot het Hollands veengebied gerekend: door de stijging van de zeespiegel gedurende het Holoceen, ontstond een soort lagune, vergelijkbaar met de huidige Waddenzee. Langs de verschillende getijdegeulen en -kreken ontstonden oeverwallen waarop theoretisch gezien vanaf het Neolithicum bewoning mogelijk werd. Een dergelijke getijdengeul, tezamen met oeverafzettingen, zijn in het plangebied ook aangetroffen. Veen is in het plangebied echter niet aangetroffen. Dit is het resultaat van het historisch gebruik van het landschap (turfwinning). Tijdens het onderzoek zijn verder alleen sporen van landgebruik aangetroffen. Het betreft het voorkomen van ontwateringsgreppels dat eveneens het resultaat is van het historisch gebruik van de omgeving. Het plangebied ligt namelijk in een droogmakerij die in 1746 is voltooid. De sporen dateren dan ook uit de Midden-/Late-Nieuwe tijd. Enkele greppels dateren op basis van de ligging en oriëntatie mogelijk ouder. Door de afwezigheid van vondstmateriaal is dit echter niet vastgesteld. Het vondstmateriaal bestaat uit enkele scherven aardewerk die over het algemeen uit de Midden- en Late-Nieuwe tijd dateren. Daarnaast zijn enkele relatief jonge munten (één dateert uit 1878) en een ingeklapt zakmes uit de Midden-/Late-Nieuwe tijd aangetroffen. De aard en aantallen van het vondstmateriaal passen goed bij het historisch gebruik van het plangebied als landbouwgrond binnen een droogmakerij en de aangetroffen sporen van landgebruik.</p><p>In het plangebied zijn naast een natuurlijk gevormde getijdengeul alleen sporen aangetroffen die het gevolg zijn van landgebruik (landbouw) gedurende de Nieuwe tijd: het betreft enkele ontwateringsgreppels waarvan een deel te relateren is aan de historische droogmakerij waarin het plangebied ligt. Het vondstmateriaal past voor wat betreft de aard, datering en aantallen goed bij de sporen van landgebruik. Uit bovenstaande resultaten blijkt dat het uitgevoerde onderzoek in het plangebied geen archeologische vondsten en/of sporen heeft opgeleverd die de hoge archeologische verwachting op resten uit de prehistorie, Romeinse tijd en/of Vroege-Middeleeuwen heeft kunnen bevestigen. Noemenswaardig is wel dat Vierambachtspolder een klassiek voorbeeld van een droogmakerij is, en de aangetroffen sporen daar in feite onderdeel van zijn.</p>