ศึกษาการเรียนรู้ของเกษตรกรรุ่นใหม่ในการทำธุรกิจเพื่อสังคมเชิงเกษตร

งานวิจัยนี้มุ่งเน้นศึกษาประสบการณ์การเรียนรู้ของเกษตรกรรุ่นใหม่ในการทำธุรกิจเพื่อสังคม โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากระบวนการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์ของเกษตรกรรุ่นใหม่ที่ทำธุรกิจเพื่อสังคม เพื่อทำความเข้าใจ ประสบการณ์ของเกษตรกรรุ่นใหม่ที่ประกอบธุรกิจเพื่อสังคมเชิงการเกษตร โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพแบบปรากฏการณ์วิทยา ผลการวิจัยจากการสัมภาษณ์เชิงลึกพบว่า เส้นทางการเป็นเกษตรกรสู่การเป็นเกษตรกรผู้ทำธุรกิจเพื่อสังคมมี 3 ปัจจัยหลักคือ 1)ความชอบส่วนตัว 2) การต่อยอดจากกิจกรรมของครอบครัว และ3) การได้รับแรงบันดาลใจจากการเข้าไปทำกิจกรรมเพื่อชุมชน โดยการเข้าร่วมทำกิจกรรมเพื่อชุมชนนับเป็นปัจจัยสำคัญในการก้าวเข้าสู่การทำธุรกิจเพื่อสังคม โดยมีการให้ความหมาย และลักษณะของธุรกิจเพื่อสังคมสอดคล้องไปในทิศทางเดียวกันว่าการทำเกษตรอินทรีย์ นับเป็นการทำธุรกิจเพื่อสังคมอย่างหนึ่ง และในการทำธุรกิจเพื่อสังคมของเกษตรกรก่อให้เกิดผลกระทบซึ่งสร้างการเปลี่ยนแปลงที่ปรากฏอย่างชัดเจน 3 ด้าน คือ 1) การสร้าง และพัฒนาพื้นที่การเรียนรู้ร่วมกัน 2) ขยายพื้นที่การทำการเกษตรอินทรีย์ และ3) พัฒนาคุณภาพชีวิตของเกษตรกร ลูกจ้างหรือแรงงานประเด็นหลักที่เกี่ยวข้องกับวิธีการเรียนรู้ของเกษตรกรรุ่นใหม่ที่ทำธุรกิจเพื่อสังคมแบ่งออกเป็น 2 ลักษณะ คือ 1) วิธีการเรียนรู้การเป็นเกษตรกร และ 2) วิธีการเรียนรู้การทำธุรกิจเพื่อสังคม โดยเรียนรู้วิธีการทำเกษตรเกิดจากการเรียนรู้ 7 รูปแบบ ได้แก่ 1) วิธีการเรียนรู้จากครอบครัว 2) วิธีการเรียนรู้จากสถาบันการศึกษา 3) วิธีการเรียนรู้จากการศึกษาดูงาน 4) การเรียนรู้จากประสบการณ์ของผู้ที่เกี่ยวข้อง 5) การเรียนรู้จากประสบการณ์จากการทำงานในอดีต 6) การเรียนรู้จากการเข้าร่วมกิจกรรมของกลุ่ม เครือข่าย หรือองค์กรพัฒนาสังคม และ7) การเรียนรู้จากงานอาสาสมัคร ขณะที่วิธีการทำธุรกิจเพื่อสังคมของเกษตรกรเกิดจากวิธีการเรียนรู้ 4 รูปแบบ ได้แก่ 1)การเรียนรู้จากประสบการณ์จากการทำงานในอดีต 2) การเรียนรู้จากการเข้าร่วมกิจกรรมของกลุ่ม เครือข่าย หรือองค์กรพัฒนาสังคม 3) การเรียนรู้จากประสบการณ์ของผู้ที่เกี่ยวข้อง และ 4) การเรียนรู้จากงานอาสาสมัคร วิธีการเรียนรู้ที่ปรากฏในงานวิจัยนี้ทำให้เห็นว่าเกษตรกรส่วนใหญ่เรียนรู้จากประสบการณ์ของเพื่อนร่วมอาชีพทั้งที่เป็นผู้อาวุโสที่เคยทำการเกษตรมาก่อน และองค์กรที่ทำงานในลักษณะสถาบัน หรือหน่วยงาน ดังนั้นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจึงควรส่งเสริมให้มีการเชื่อมโยงเครือข่ายเกษตรกรให้มีความหลากหลาย ทั้งนี้เพื่อช่วยส่งเสริมให้เกษตรกรรุ่นใหม่สามารถทำธุรกิจเพื่อสังคมได้ประสบความสำเร็จในที่สุด