Bureauonderzoek en Karterend Booronderzoek Archeologie Plangebied Stellingenweg 52a te Oldeholtpade, Gemeente Weststellingwerf

Hamaland Advies heeft in opdracht van ForFarmers FarmConsult een archeologisch bureau- en karterend booronderzoek uitgevoerd voor de geplande uitbreiding van een ligboxstal aan de Stellingenweg 52a te Oldeholtpade. De oppervlakte van de uitbreiding bedraagt 1.650 m2. De geplande bodemingrepen reiken tot 1.760 cm-peil. Op de FAMKE is aangegeven dat voor de periode Steentijd-Bronstijd archeologisch karterend onderzoek met 12 boringen per hectare en een minimum van 12 boringen per plangebied uitgevoerd moet worden bij ingrepen van meer dan 500 m2. Met betrekking tot de periode IJzertijd-Middeleeuwen is aangegeven dat een karterend onderzoek uitgevoerd moet worden bij bodemingrepen groter dan 5000 m2. Op de archeologische advieskaart van de gemeente Weststellingwerf wordt voor het plangebied voor de periode Steentijd-Bronstijd een karterend booronderzoek geadviseerd bij plangebieden groter dan 500 m2. Voor de periode vanaf de IJzertijd is aangegeven dat er geen vervolgonderzoek noodzakelijk is. In het bestemmingsplan Buitengebied 2014 heeft het plangebied een archeologische waarde. Voor deze gebieden geldt een onderzoeksplicht bij bodemingrepen van meer dan 50 m2 én dieper dan 30 cm-mv. In artikel 29.3.3 staat opgenomen: ‘alvorens een omgevingsvergunning voor het uitvoeren van een werk, geen bouwwerk zijnde, of werkzaamheden wordt verleend, dient door Burgemeester en Wethouders te worden beslist of op grond van het rapport “Archeologisch basisonderzoek ten behoeve van de herziening Bestemmingsplan Buitengebied Gemeente Weststellingwerf”, opgenomen als bijlage 4, behorende bij deze regels, nader archeologisch onderzoek moet worden uitgevoerd.’ Via e-mail heeft mevr. A. Mennens van het Steunpunt Monumentenzorg Fryslân aangegeven dat er in het plangebied een karterend booronderzoek met 12 boringen per hectare of per plangebied uitgevoerd moet worden. Vanwege de overschrijding van de vrijstellingsgrenzen (50 m2) van het archeologisch beleid van de gemeente Weststellingwerf is voor de geplande ontwikkeling een archeologisch onderzoek noodzakelijk. Het KNA conforme bureauonderzoek en karterende booronderzoek is uitgevoerd door Hamaland Advies. Het bevoegd gezag, de Gemeente Weststellingwerf (mw. R. Gjaltema) en diens archeologisch adviseur (mevr. A. Mennens, Archeoloog Steunpunt Monumentenzorg Fryslân), hebben de resultaten van het onderzoek op 28 november 2018 getoetst en akkoord bevonden. De opmerkingen zijn verwerkt in deze definitieve versie. Op basis van de geraadpleegde bronnen bestaat de bodem uit grondmorenewelvingen, al dan niet met dekzand, waarin een moerige podzolgrond en/of veldpodzolgrond is ontstaan. Het plangebied is in het verleden op basis van cartografisch onderzoek niet bebouwd geweest. Agrarische activiteiten als ontginnen en ploegen kunnen de bodem tot op nog onbekende diepte verstoord hebben. Door de landschappelijke ligging was het plangebied mogelijk geschikt geweest voor zowel jagers/verzamelaars in de prehistorie als voor landbouwende samenlevingen vanaf de Late Steentijd. Uit de omgeving van het plangebied zijn echter geen vondsten bekend, hoewel de Stellingwerven al vanaf het Laat-Paleolithicum menselijke activiteit en bewoning kenden. In het plangebied is sprake van een verstoord bodemprofiel. De holocene deklaag is in het plangebied minimaal 50 centimeter en maximaal 130 centimeter dik. In twee boringen is hieronder een 20 centimeter dik restant van de oorspronkelijke bouwvoor aanwezig. In één van deze boringen is op een diepte tussen 105 en 130 cm-mv sprake van een eerdlaag. In een viertal boringen is onder de geroerde lagen sprake van een B/C-horizont met een gemiddelde dikte van 25 centimeter. De ongeroerde natuurlijke afzettingen zijn op een diepte van minimaal 75 en maximaal 180 cm-mv aangetroffen. In één boring (boring 5) is een intact bodemprofiel aangetroffen. In alle andere boringen is de podzol-B deels opgenomen in de A-horizont en vermengd met de top van de C-horizont als gevolg van diepploegen of spitten. Selectieadvies Op basis van het booronderzoek is gebleken dat de bodem in het plangebied tot op grote diepte verstoord is, vermoedelijk als gevolg van de aanleg van het verharde erf en de kuilvoerplaten. Er zijn geen archeologische indicatoren aangetroffen in de boringen. Relevante cultuurlagen ontbreken eveneens. Op basis hiervan adviseert Hamaland Advies om het plangebied vrij te geven voor de geplande bodemingrepen en om geen vervolgonderzoek uit te laten voeren. De kans dat archeologische resten verloren gaan als gevolg van de geplande werkzaamheden wordt nihil geacht. Selectiebesluit Op 28 november 2018 is het rapport door mw. A. Mennens van Steunpunt Monumentenzorg Fryslân getoetst. In haar beoordeling geeft zij aan akkoord te zijn met bovenstaand selectieadvies: ‘Ik kan instemmen met het selectieadvies van Hamaland Advies om het plangebied vrij te geven. Ik adviseer de gemeente Weststellingwerf dan ook om hiermee akkoord te gaan en dus het besluit te nemen dat vervolgonderzoek op deze locatie niet noodzakelijk is.’ Voorbehoud Het uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wel vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen. Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (Erfgoedwet 1-7-2016, art. 5.10 en 5.11) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: “Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister”. Deze aangifte dient te gebeuren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Amersfoort en de verantwoordelijke ambtenaar van de gemeente Weststellingwerf (mw. R. Gjaltema).