การเปลี่ยนผ่านสู่องค์กรนวัตกรรม: กรณีศึกษาธนาคารออมสิน

ในปัจจุบันธุรกิจภาคการเงินมีความพยายามในการนำเทคโนโลยีรูปแบบใหม่มาปรับใช้ เพื่อตอบสนองความต้องการของทั้งผู้ให้บริการและลูกค้า ไปจนถึงการพัฒนานวัตกรรมเพื่อสร้างความได้เปรียบในการแข่งขัน สำหรับธนาคารออมสิน ซึ่งมีสถานะเป็นองค์กรรัฐวิสาหกิจมีความมุ่งหวังในวัตถุประสงค์เพิ่มเติมที่แตกต่างจากภาคเอกชนหรือธนาคารพาณิชย์โดยทั่วไป นั่นคือความต้องการในการพัฒนานวัตกรรมที่สร้างโอกาสให้ประชาชนฐานราก รวมทั้งกลุ่มที่ยังเข้าไม่ถึงบริการทางการเงินในระบบ (Unserved) และกลุ่มที่ยังไม่ได้รับบริการที่ดีเพียงพอไม่ตอบโจทย์ความต้องการของตน (Underserved) ให้มีโอกาสเข้าถึงหรือได้รับบริการทางการเงินที่ดีขึ้น และสามารถเข้าถึงแหล่งทุนด้วยดอกเบี้ยที่เป็นธรรม กล่าวคือต้องการพัฒนานวัตกรรมอย่างต่อเนื่อง เพื่อมุ่งสู่การเป็นองค์กรนวัตกรรมในบริบทของภารกิจหลักของตนเอง งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยภายในองค์กรที่ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนผ่านสู่องค์กรนวัตกรรม กรณีศึกษาธนาคารออมสิน ได้แก่ ปัจจัยด้านนวัตกรรมองค์กร ปัจจัยด้านสมรรถนะ ปัจจัยด้านการถ่ายโอนความรู้ ปัจจัยด้านกระบวนการพัฒนานวัตกรรม และปัจจัยด้านนวัตกรรม โดยใช้แบบสอบถามออนไลน์เป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่าง ซึ่งเป็นบุคลากรของธนาคารออมสินที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนานวัตกรรมในระดับต่าง ๆ จำนวน 400 คน และนำมาวิเคราะห์ข้อมูลด้วยเทคนิคการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจ (Exploratory Factor Analysis: EFA) และการวิเคราะห์โมเดลสมการเชิงโครงสร้าง (Structural Equation Modeling: SEM) ผลการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงสำรวจพบว่า ปัจจัยด้านนวัตกรรมองค์กรประกอบด้วย 2 องค์ประกอบ คือ การนำองค์กรเชิงนวัตกรรม และความร่วมมือเชิงนวัตกรรม ขณะที่ปัจจัยด้านสมรรถนะ ปัจจัยด้านการถ่ายโอนความรู้ ปัจจัยด้านกระบวนการพัฒนานวัตกรรม และปัจจัยด้านนวัตกรรม ประกอบด้วยปัจจัยละ 1 องค์ประกอบ สำหรับผลการวิเคราะห์ด้วยโมเดลสมการเชิงโครงสร้างพบว่า ปัจจัยด้านนวัตกรรมองค์กรส่งผลต่อปัจจัยด้านสมรรถนะที่ร้อยละ 89 และปัจจัยด้านกระบวนการพัฒนานวัตกรรมที่ร้อยละ 83 ขณะเดียวกันปัจจัยด้านนวัตกรรมองค์กรและปัจจัยด้านสมรรถนะร่วมกันส่งผลต่อปัจจัยด้านการถ่ายโอนความรู้ที่ร้อยละ 86 และทั้งปัจจัยด้านสมรรถนะ ปัจจัยด้านการถ่ายโอนความรู้ และปัจจัยด้านกระบวนการพัฒนานวัตกรรม ร่วมกันส่งผลต่อปัจจัยด้านนวัตกรรมที่ร้อยละ 67 จากนั้นผู้วิจัยได้นำผลการศึกษามาอภิปรายร่วมกับผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งผู้เชี่ยวชาญมีความเห็นสอดคล้องกับผลการวิจัย และนำเสนอแนวทางในการยกระดับการดำเนินงาน เพื่อขับเคลื่อนธนาคารออมสินสู่องค์กรนวัตกรรม